FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 30 April 2015 14:39

Swüste & Wolthuis: Verbinden en verdiepen.

De Amsterdamse Dominicusgemeente bestaat een halve eeuw. Reden voor een jubileumboek over het rijke verleden en de onzekere toekomst.

"Het ontstaan van de Dominicus Amsterdam was geen geplande actie. (...) Zo ‘gebeurde’ de Dominicus.”
In 1964 kregen de dominicanen Wim Tepe en Jan Nieuwenhuis de opdracht om de tanende Dominicusparochie in Amsterdam nieuw leven in te blazen.  De Dominicuskerk werd een plaats waar geëxperimenteerd kon worden, al toonde het bisdom Haarlem soms grote moeite met de veranderingen die werden doorgevoerd. Grote struikelblokken waren getrouwde voorgangers – zowel mannen als vrouwen – en het democratiseringsproces. Verandering in de Dominicus vond plaats van onderaf. Mensen kwamen van heinde en verre om de Dominicus te ervaren. Onder hen ook steeds meer protestanten die zich aangetrokken volelden door deze ‘proeftuin voor nieuwe liturgie’. De kritische taal en nieuwe liederen spraken velen aan.
De focus ligt sterk op de gemeenschap. In 1973 komt het podium midden in de kerkzaal te staan, waardoor bezoekers niet alleen de voorganger, maar ook elkaar in de ogen kunnen kijken. Niet langer staat de priester met zijn rug naar de gelovigen, maar te midden van de aanwezigen. Kinderen helpen  bij het delen van brood en wijn, anderen worden gevraagd als voorlezers.
In samenwerking met de Studentenekklesia ontstaat een nieuwe liedrepertoire. Teksten van Huub Oosterhuis worden door Bernard Huijbers op muziek gezet. Er is ruimte voor een nieuwe liturgische taal, waarbij de liederen het cement vormen in de liturgie. De teksten vormen een bevestiging van wat is gezegd of zingen toe naar een volgend deel van de dienst.
Dat muziek voor de Dominicus heel belangrijk was, blijkt wel uit de oprichting van het Nieuw Liedfonds in 1993. Vrouwen pleitten al lang voor het gebruik van gender-neutrale teksten in de liturgie, nu was het tijd dat ook liederen die door vrouwen geschreven waren, een plek kregen in de dienst. Sommige vrouwen kregen de ruimte om teksten te schrijven, zoals voorgangster Juut Meijer, maar ook poëzie van onder meer Vasalis en Ida Gerhardt werd op muziek gezet. Inmiddels zijn deze liederen niet meer weg te denken uit de Dominicus.
En nu bestaat de Dominicus vijftig jaar. Verbinden en Verdiepen schetst in lange lijnen de ontstaansgeschiedenis, maar kijkt vooral vooruit. Hoe moet het verder? Want ook de Dominicus vergrijst. En de vernieuwing, waar ze bekend om staat, lijkt tot stilstand gekomen. De mensen die in het boek aan het woord komen, lijken het niet te weten. Ze plaatsen wel prettig kritische noten bij de huidige Dominicus. Ze zou bijvoorbeeld te weinig aansluiten bij de belevingswereld van kinderen en jongeren. De negen thema’s zijn zo gekozen dat de hele Dominicus aan bod komt. Van oecumene tot liederen, van gemeenschap tot democratie; de verschillende invalshoeken geven een goed beeld van deze gemeente. Er gebeurt van alles, er kan van alles. En de toekomst? Daarmee zal het waarschijnlijk net zo zijn als met het begin: de toekomst gebeurt. (Volzin 2015, nummer 4, Rita van Nierop)

Gerard Swüste & Mirjam Wolthuis (red.), Verbinden en Verdiepen. Dominicus Amsterdam: kerk in beweging, Skandalon, 223 blz., € 22,50

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda