FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 09 April 2015 14:38

Paul van der Velde: Tatoeage van de ziel

De Nijmeegse godsdienstwetenschapper Paul van der Velde belicht in een zeer persoonlijk boek zijn fascinatie voor boeddhisme en hindoeïsme. Niet de waarheid telt voor hem, maar wat mensen als waarheid zien.

Zijn zoektocht naar esthetische ervaringen, de studie van Indiase talen en culturen, eindeloos veel reizen naar Azië en zijn kijk op religie, indoloog en godsdienstwetenschapper Paul van der Velde vertelt erover in Tatoeage van de ziel. Met alle ervaringen en kennis die hij in zijn leven opdeed vraagt hij zich in dit boek wat hij na al die jaren eigenlijk zélf gelooft. Een vraag die anderen hem trouwens ook vaak stellen.
Van der Velde, hoogleraar Aziatische religies aan de Radboud Universiteit Nijmegen vertelt eerst over de religieuze context waarin zijn leven zich afspeelde. Zij verhaal vangt aan in met het katholieke Brabant van zijn jeugd, maar verschuift allengs naar het Aziatische denken, naar hindoeïsme en boeddhisme. Hij ziet zichzelf overigens niet als iemand die zich ergens toe bekeerd heeft.
Of iets wel of niet waar is, dus de inhoud van het geloof, doet er wat hem betreft niet zo veel toe. Dat is gespreksstof voor ’s avonds bij een glas rode wijn, vindt hij. Met instemming citeert hij in dit verband een stelling van zijn oud-collega prof. Ron Grimes, die luidt: Geloof is één van de meest overschatte onderdelen van religie. “En ik denk dat hij daar wel eens heel eenvoudig gelijk in kon hebben”, schrijft Van der Velde. Hij is gefascineerd in wat mensen als waarheid zien, niet of datgene ook werkelijk waar is.
De auteur richt zich op religie als menselijk, tijd- en cultuurgebonden verschijnsel. Religie is een poging om de complexe wereld te begrijpen en rechtvaardigen. Tegelijkertijd zijn religie en de uitingen daarvan op zichzelf ook weer complexe zaken, zegt hij. Wanneer ben je nu precies een hindoe? Hoe vullen verschillende religies het begrip ‘karma’ in? En is het Aziatische boeddhisme werkelijk zo niet-dogmatisch als ‘nieuwe boeddhisten’ in het Westen nogal eens beweren?
De schrijver strooit kwistig met mooie anekdotes. Over tijdelijk opgenomen worden in een hindoe-familie bijvoorbeeld. Maar ook over hoe een bronzen beeld van de dansende god Shiva, het beeld Nataraja, een diepe indruk op hem maakte toen hij op de middelbare school zat. Hij wisselt deze anekdotes af met uitleg over religieuze dogma’s en mythen uit het hindoeïsme en het boeddhisme. Het boek is daardoor divers en kan een breed publiek aanspreken, maar de schrijfstijl draagt daar niet altijd aan bij. Onnodig lange zinnen maken het soms lastig om een informatiedichte tekst goed te begrijpen.
Maar: Van der Velde doet wat hij in zijn voorwoord belooft en dat is een persoonlijk beschouwing leveren over de Aziatische religies, over de verschillende culturele uitingen daarvan en over hoe dit alles hem heeft beïnvloed. Tatoeage van de ziel biedt een evenwichtige kijk op kleurrijke ervaringen, vergaarde kennis en fascinatie voor religie. Van der Velde schuwt het niet om soms een mening te geven, maar hij voelt duidelijk niet de behoefte om iets te betogen. De enige vraag die daardoor overblijft, is welk boek er zou verschijnen als er rode wijn aan te pas kwam. (Volzin 2015, nummer 3, Jeroen Schalk)

Paul van der Velde, Tatoeage van de ziel, Damon, 224 blz., € 29,90

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda