FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
vrijdag, 13 March 2015 10:24

Maarten van den Bos: Mensen van goede wil

De r.-k. vredesbeweging Pax Christi beweegt zich nog steeds in het spanningsveld tussen gebed en actie.

In 2013 bestond de r.-k. vredesbeweging Pax Christi Nederland 65 jaar. In 2007 ging Pax Christi al onder een dak met het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV). Sinds een jaar worden hun beider activiteiten uitgevoerd onder de naam PAX. De naamsverandering – zonder ‘Christi’ – leidde tot felle discussies, zo blijkt uit de studie van Maarten van den Bos over de geschiedenis van Pax Christi.
De oprichters van Pax Christi spanden zich na de Tweede Wereldoorlog in voor vrede en verzoening door gebed en ontmoeting, op de eerste plaats tussen de voormalige vijanden, Duitsers en Fransen. De Nederlandse tak wilde echter steeds meer actief aan de vrede bijdragen, ook politiek. Zo zette men zich onder meer in voor beëindiging van de oorlog in Vietnam. Pax Christi ontwikkelde zich in de jaren ’60 en ’70 tot vernieuwende kracht binnen de katholieke kerk. De Pax Christi-voettochten voor middelbare scholieren (1957-1984) waren een begrip. In de eerste helft van de jaren ‘80 stonden de acties tegen de kruisraketten centraal. De beweging was in die tijd ongekend groot. In het collectieve geheugen worden IKV en Pax Christi nog altijd met deze acties verbonden. Van den Bos maakt duidelijk dat Pax Christi juist in die periode maar weinig mogelijkheden had om de discussie te beïnvloeden. De beweging werd een middel om een welbepaald politiek standpunt kracht bij te zetten. In de tweede helft van de jaren tachtig stond in het teken van de mensenrechten in Midden- en Zuid-Amerika en de contacten met dissidenten in Oost-Europa.
Binnen de Nederlandse samenleving en de rooms-katholieke kerk nam het draagvlak voor de ethische en religieus gemotiveerde standpunten over internationale vraagstukken steeds meer af. Pax Christi werd volgens Van den Bos vooral een projectorganisatie die door de Nederlandse overheid gefinancierde vredesprojecten uitvoerde in tal van conflictgebieden in de wereld. De internationale expertise van Pax vindt algemeen erkenning, maar deze activiteiten spelen zich grotendeels af buiten de publiciteit.
Van den Bos heeft weinig belangstelling voor recente activiteiten die gericht zijn op de maatschappelijke en spirituele verankering van Pax Christi in de Nederlandse samenleving. Er zijn bijvoorbeeld zo’n 75 ‘Ambassades voor Vrede’ actief, lokale groepen die zich in eigen omgeving inzetten voor vrede en activiteiten van Pax steunen. Ook verder kent het boek van Van den Bos eenzijdigheden. Het boek gaat alleen over Nederland en heeft nauwelijks oog voor de wereldwijde beweging. Het focust op de interne discussies binnen Pax Christi vanuit de gedachte dat deze vredesbeweging als maatschappelijke organisatie gericht is op beïnvloeding van de politiek met het oog op vrede. Dat lijkt niet het beste kader om Pax Christi te duiden. De beweging werd altijd samengehouden door de overtuiging dat vrede iets anders is dan geen oorlog. Vrede wordt mede gerealiseerd in contacten over de politieke en ideologische grenzen heen. In deze zin is de beweging spiritueler gebleven dan zij zelf ook lange tijd wist uit te leggen. PAX streeft ernaar deze dimensie te vitaliseren. Dat streven lijkt realistischer dan Van den Bos het voorstelt. (Volzin 2015, nummer 2, Erik Borgman)

Maarten van den Bos, Mensen van goede wil. Pax Christi 1948-2013, Wereldbibliotheek, 320 blz., € 29,95

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda