FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
maandag, 01 September 2014 16:28

Doeke Post: De dood te slim af!

Al zo lang we ons kunnen herinneren, is de mens in gevecht met de dood. Eerst riep hij daarvoor de hulp van goden en geesten in, vandaag hebben we geneeskunde en techniek. Maar wat nou als we die strijd over een paar jaar ook echt gaan winnen?

Het is voor mij altijd een vreemd soort geruststelling geweest: hoe hard de mens ook zijn best doet controle te hebben over het leven, en hoe hoog hij zijn toren van Babel ook weet te bouwen, uiteindelijk gaat zowel de optimistische wetenschapper als de overtuigde gelovige gewoon dood. De eindigheid van het leven en ons gebrek aan controle daarover zijn de laatste garantie van onze menselijkheid. Maar niet lang meer, als we Doeke Post, oud-hoogleraar sociale geneeskunde, mogen geloven. In De dood te slim af! beweert hij dat de technologische ontwikkeling in hoog tempo door raast en we over enkele decennia al 150 jaar oud kunnen worden. Na duizenden jaren strijd lijkt de mens voor het eerst aan de winnende hand.

Heerser over leven en dood: een beschrijving die een eeuw geleden slechts op God kon slaan, beschrijft inmiddels waar de mens technisch toe in staat is. Post schetst een beeld van een (nabije) toekomst waarin ouders het em-
bryo met de minste afwijkingen kunnen laten inplanten, waar nanorobots als biologische virusscanners het lichaam continu in de gaten houden, en waarbij aanpassingen aan het DNA het verouderingsproces kunnen stopzetten en 3D-printers een nieuwe nier printen zodat de patient weer een paar decennia vooruit kan. Het klinkt als een utopisch verhaal van George Orwell, maar volgens Post moeten we zeer serieus rekening houden met een dergelijk scenario. De wetenschappelijke en technische vooruitgang gaat onvermoeibaar door, en niemand durft hem in de weg te staan, want we willen allemaal wel gezond zijn en oud worden. Wie dit boek leest, zal merken dat zijn mond langzaam steeds verder open zakt tijdens de beschrijvingen van wat er allemaal al mogelijk is of dat op korte termijn wellicht zal worden. Is dit niet allemaal veel te mooi om waar te zijn?

De auteur doet dan ook een dringende oproep tot reflectie. We hebben de techniek een vrijbrief gegeven: iedere ontwikkeling die onze hoop op vooruitgang bevestigt wordt toegejuichd. Maar betekent dat iets kan ook dat het moet of überhaupt mag? Hij stelt dat ons enthousiasme over de schijnbaar onbeperkte technische mogelijkheden ons blind maakt en pleit daarom voor het integreren van ethiek in de wetenschap, een doelethiek die zich bezint op de rol en functie van de techniek. Want als we met de techniek elk aspect van ons leven kunnen beheersen, als mensen hun eigen biologie ontstijgen, zijn het dan nog wel mensen? En wat hebben deze ontwikkelingen voor gevolgen voor economie en samenleving? Draagt het perfect maakbare leven uiteindelijk bij aan de kwaliteit van leven of maakt dit streven ons alleen maar gefrustreerd (stel je voor dat een virusscanner iedere dreiging in je lichaam zou detecteren!)? Deze vragen zijn te belangrijk om onbeantwoord te blijven, tijd voor een serieuze wereldwijze discussie. (Volzin 2014, nummer 02, Jeroen Fierens)

Doeke Post, De dood te slim af!, Meinema, 222 blz., € 18,95

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda