FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
maandag, 07 March 2016 11:15

'De langste reis is de reis naar binnen'

'De langste reis is de reis naar binnen' Tekst: Willem van der Meiden

“De Verenigde Naties staan buiten – noodzakelijk buiten – alle geloven, maar zijn niettemin een instrument van geloof. In die hoedanigheid worden zij geïnspireerd door wat de grote religies van de wereld verenigt en niet door wat hen scheidt.”
Deze woorden, uitgesproken op 20 augustus 1954, klinken nog altijd actueel, maar het is Dag Hammarskjöld (1905-1961) niet vaak nagezegd in kringen van de Verenigde Naties, waarvan hij tussen 1953 en 1961 secretaris-generaal was. De Zweedse politicus en diplomaat was dan ook bij zijn leven al een vreemde eend in de bijt van beroepspolitici en bestuurders. Zeven jaar lang, tot aan zijn dood in een nooit opgehelderd vliegtuigongeluk boven Congo op 17 september 1961, tartte hij de grenzen tussen landen en volkeren, reisde hij de wereld rond, van crisis naar crisis: bemiddelend, overredend, minzaam maar taai onderhandelend. Wat speelde er veel in deze jaren: de Franse nederlaag in Vietnam, de afloop van de Korea-oorlog, de Suezcrisis, de Hongaarse crisis, de kwestie-Nieuw-Guinea en de vele conflicten bij de naderende onafhankelijkheid van de landen in Afrika, zoals in Algerije en Congo. Vooral Afrika had Hammarskjölds warme belangstelling. Hij bezocht er talloze landen en maakte er studie van.

Hij was te midden van al dit tumult de uitvinder van de stilteruimte. In het gebouw van de Verenigde Naties in New York liet hij in 1957 een Room of Quiet ontwerpen, een plek voor stilte, aandacht en bezinning. In het midden liet hij een ruw blok ijzererts uit Zweden plaatsen, beschenen door een lichtstraal. Een muurschildering besloeg de achterwand van de ruimte. Hij schreef er een brochure bij. Over het blok ijzererts schreef hij: “De steen in het midden van de ruimte heeft ons meer te vertellen. We kunnen het opvatten als een altaar, een leeg altaar, niet omdat er geen God is, niet omdat het een altaar is voor een onbekende God, maar omdat het gewijd is aan de God die mensen aanbidden onder vele namen en in vele vormen.” En verder schreef hij:
“Dit is een ruimte gewijd aan de vrede en aan hen die hun leven voor de vrede geven.
Het is een ruimte van rust waar alleen gedachten zullen spreken.
Wij allen hebben in ons een kern van stilheid, omgeven door stilte.
Dit huis, toegewijd aan werk en overleg ten dienste van de vrede, moet één ruimte hebben
toegewijd aan stilte in de uiterlijke zin en stilheid in de innerlijke zin.”

 Bij zijn leven was dit nog een onopvallende daad, maar na zijn dood veranderde dat. Hij bleek een notitieboek, een soort rapiarium te hebben bijgehouden waarin hij aantekeningen had verzameld over zijn spirituele levensweg. Het boek werd als Vägmärken (Merkstenen) in 1963 gepubliceerd. Er staat in gedocumenteerd dat Hammarskjöld in 1951 in de bergen een spirituele bekering had doorgemaakt en sindsdien zijn vele reizen naar buiten met reizen naar binnen combineerde. Zoals hij zelf opschreef in 1950: 

“De langste reis is de reis naar binnen.
Wie zijn lot gekozen heeft, de tocht begonnen is naar zijn eigen bodem
(is er een bodem?) nog midden onder u staat hij al buiten het leven,
geïsoleerd in uw gevoel als de terdoodveroordeelde
of zoals hij, die het naderend afscheid tevoren reeds toewijdt
aan de uiteindelijke eenzaamheid van ieder mens.”
Hij koppelde zijn innerlijke bezieling aan wat hem dagelijks bezighield: “De weg naar heiligheid gaat in onze tijd noodzakelijk via daden.”
Pinksteren 1961, vier maanden voor zijn dood, noteerde hij zinnen die beroemd zijn geworden en velen na hem hebben geïnspireerd: “Ik weet niet wie – of wat – de vraag stelde. Ik weet niet wanneer zij gesteld werd. Ik herinner me niet dat ik antwoordde. Maar eens zei ik ‘ja’, tegen iemand – of iets. Vanaf dat moment heb ik de zekerheid dat het leven zinvol is en dat mijn leven in onderwerping een doel heeft.”

Een mysticus als wereldleider, een spirituele vredestichter die na zijn vroege, gewelddadige dood een spiritueel testament naliet… deze grensoverschrijder werd na zijn dood bewierookt als was hij een moderne heilige. Hij zou het niet gewaardeerd hebben. Maar de combinatie van politieke brandenblusser en bezielde gelovige bleek op veel mensen een onverwoestbare indruk uit te oefenen, tot op de dag van vandaag. De stilteruimte in New York is nog altijd in gebruik.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda