FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 13 August 2015 09:21

Eerbiedwaardig symbool van thuis

Tekst: Willem van der Meiden Tekst: Willem van der Meiden

Het kon er nog wel bij, op 5 juli, het klokgelui in de Domtoren voor de Tourkaravaan. Het beeldbepalende en eerbiedwaardige gebouw heeft wel meer vernederingen doorstaan. In 1986 moest hij wel even slikken en kon zelfs de Salvator, de grootste klok, een lichte huivering niet onderdrukken toen langs de gehele lengte van de toren de afbeelding van een Saturnus V raket werd gemonteerd. De raket, de grootste van het Amerikaanse Apolloproject, was op ware grootte afgebeeld, 110 meter hoog. De afbeelding mocht simpel heten, met de kwaliteit van een kermisobject, en een lullige en niet ongevaarlijke lift moest de bezoekers tegen betaling snel in hogere sferen brengen. Utrecht was lang van slag van deze promo van evenementenorganisator Chriet Titulaer voor zijn ruimtevaartmanifestatie Space ’86 in de Utrechtse Jaarbeurs.

Tegenspoed

Het heeft de Domtoren vaker niet meegezeten in al die eeuwen sinds 1382, toen hij klaar was. Het begon al toen hij bijna af was, toen de kanunnik van de Domkerk (1371-1374) en kerkhervormer Geert Grote bezwaar maakte tegen de toren in een traktaat. Een moderne toren van Babel vond hij het gevaarte en hij voorspelde een spoedige val. Maar het ding bleef staan, overleefde drie Beeldenstormen en zelfs de tornado van 1674. Toen richtte een schrickelik tempeest enorme schade aan en stortte het middenschip van de Dom in. Een waarschuwing van God voor de wuftheid van de goddeloze Utrechters, een bestraffing wellicht ook voor de vernederende behandeling van de Domkerk door de Franse bezetters, die er in 1672 de paapse mis in ere hadden hersteld en de kansel van de kerk publiekelijk hadden gegeseld als straf voor een eeuw ketterse verkondiging. De ruïnes bleven er 150 jaar liggen, ze zijn vereeuwigd in tekeningen van Herman Saftleven. En in en om die ruïnes vonden in de 18de eeuw de vreselijkste dingen plaats, althans, dat vond de koster. Hij deed aangifte en het kostte uiteindelijk 18 mannelijke homoseksuelen het leven. Zij werden in 1731 in het openbaar geworgd. De veepest heerste in het land en er waren zondebokken nodig. De affaire leverde het lange tijd gangbare scheldwoord ‘Utrechtenaren’ voor homoseksuelen op. Een gedenksteen op het Domplein herinnert aan deze zwarte bladzijde uit de Utrechtse geschiedenis. Twee eeuwen later mocht de toren ook nog eens toekijken hoe NSB’ers in zwarte uniformen geregeld onder hem doormarcheerden en zijn stad ‘hoofdstad der beweging’ doopten. Op 7 mei 1945, tussen 11.30 en 12 uur, luidden de grote klokken van Geert van Wou uit 1505, na vijf jaar stilte, eindelijk de bevrijding in. En sindsdien elk jaar op 4 mei, bij de dodenherdenking.

Symbool van thuis

De toren ‘staat’ voor Utrecht, voor het middeleeuwse Nederland en zijn gotiek, voor menselijke hoogmoed: lange tijd was hij het hoogste gebouw van ons land. Je kunt er niet omheen, figuurlijk gesproken. Je kunt er wel onderdoor, bijvoorbeeld met buslijn 2 vroeger. Ik woon 43 jaar in Utrecht en heb steeds de toren kunnen zien vanuit mijn vele kamers en huizen. Voor mij is de toren het symbool van thuis. Dat deel ik met tal van Utrechters – ook ‘Utrechtenaren’ – die vrijwel altijd met vertedering praten over dit enorme uitroepteken in hun stad. En anders dan de omwonenden kan ik steeds weer genieten van het carillon, waarop generaties bekwame beiaardiers zich hebben uitgeleefd. Op de dag van de moord op John Lennon klonk in Utrecht zijn Imagine uit den hoge. Onvergetelijk.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda