FacebookTwitterLinkedIn
dinsdag, 23 September 2014 13:40

Is er dan geen smid in 't land?

Column Willem van der Meiden Column Willem van der Meiden

In een rooms-katholiek kinderbijbeltje uit 1928 wacht Jozef, de man van Maria en ‘stiefvader’ van Jezus, op zijn dood. De schrijver houdt het simpel. “Er was niets, waarover hij verdriet had. Er was niets, waarom hij bang was. Het enige, wat hem een beetje speet, was, dat de hemel nog niet open was. Jesus was nog niet gestorven, dus de hemel was nog dicht, en hij zou naar het voorgeborchte gaan. En daar waren Maria en Jesus niet! Dat was jammer. Maar het was God’s wil, dus was het goed.”

Dat voorgeborchte werd ooit bedacht om al diegenen die vóór Jezus leefden of nooit van hem hadden kunnen horen en het er toch aardig van hadden afgebracht een prettige plek te bezorgen na hun dood, al was het niet de hemel zelf. Die zat toen namelijk nog op slot en ging pas open toen Jezus stierf. Nog bij zijn leven, schrijft de evangelist Matteüs (16, 19), gaf Jezus de sleutels van het koninkrijk der hemelen aan zijn leerling Petrus. Hij werd de eerste bisschop van Rome en dé sleutelfiguur van de christelijke traditie. Die heeft van hem een bebaarde man gemaakt met sleutels in zijn hand – ook een sleutel heeft een baard – die aan de hemelpoort staat en de gestorvenen wel of niet toelaat in de hemel. Slechts bij twijfel raadpleegt hij zijn superieuren. In een oude blues vraagt een wanhopige mijnwerker Petrus om respijt. Omdat hij van zijn karige loon alleen bij de dure mijnwinkel zijn levensmiddelen mag kopen, werkt hij zich alleen maar dieper in de schulden. Hij zingt: ‘Saint-Peter, don’t you call me ‘cos I can’t go – I owe my soul to the company’s store.’

Een sleutel biedt toegang, opent, ontsluit wat gesloten is. Prins Carnaval krijgt voor enkele dagen de sleutels van de stad. Hij is even de baas. Een huwelijk wordt ‘gesloten’. Daar mag niets of niemand meer tussenkomen. Ook verdragen en contracten worden gesloten. Een bericht wordt versleuteld, gecodeerd zodat vreemde ogen er geen wijs uit kunnen worden. Voor de decodering is een sleutel nodig. Een kuisheidsgordel zette – hardnekkig fabeltje – in de Middeleeuwen een vrouw op slot. De heer des huizes nam de sleutel mee de oorlog in, zodat de vrouw zich niet kon aanbieden aan anderen c.q. zich veilig mocht voelen tegenover die anderen. Stierf de ridder en verloor hij de sleutel, dan had de vrouw pech zonder slijptol.

Muziek wordt genoteerd in een sleutel, in een key. Muzikale alleskunner Stevie Wonder gaf zijn beroemdste album de memorabele titel mee: Songs in the key of life.Liefdesliedjes smeken om een key to your heart. Maar is het hart eenmaal veroverd, dan gaat de relatie op slot. Tegenwoordig ook letterlijk. Op menige Europese brug of hek brengen geliefden hangslotjes aan, doen die op slot en gooien de sleutel weg. Zo is er in Parijs een brug over de Seine met duizenden van die slotjes. Een fraai gezicht: al die vastgeklonken liefdes, al die gesloten verbindingen zonder sleutel. De gemeente vindt het minder leuk.

Als jongetje, wellicht luisterend naar de Leidse Sleuteltjes, had ik een oud bijbeltje in mijn handen dat in ons huis in de boekenkast stond. Het was klein, had zilverbeslag en het zat op slot. Er was geen sleuteltje van. Alsof het een allergeheimst dagboek was, zo tartte dit boekje degene die het waagde het te openen en zich zo toegang te verschaffen tot de naar verluidt verlossende woorden. Is er dan geen smid in ’t land?

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda