FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 29 October 2015 12:10

PKN TERUG NAAR 'BASICS'. HULDE!

REDACTIONEEL REDACTIONEEL TEKST: JAN VAN HOOYDONK

“Iedereen kan door de heilige Geest worden geroepen om in wat wij doorgaans waarnemen als problemen, de kiemen te zien van de toekomst die God bezig is ons te geven. Het is dit charisma, deze gave van de heilige Geest die de kerk in de huidige impasse vóór alles nodig heeft.” Citaat uit het morgen te verschijnen boek Waar blijft de kerk? waarin theoloog Erik Borgman zijn gedachten ontvouwt over kerkopbouw ‘in tijden van afbraak’ (zie voor een bespreking blz. 20 in Volzin nr. 10). Borgman is intussen op zijn wenken bediend, niet door zijn eigen rooms-katholieke kerk maar door de Protestantse Kerk in Nederland.

De PKN is met het oog op de toekomst toe aan een ingrijpende verbouwing, zo wordt gesteld in de nota Kerk 2025. De kerk lijdt onder overorganisatie en regeldruk, ze is een ‘besturenkerk’ geworden. “De huidige organisatie wordt meer en meer een keurslijf.” In de nieuwe opzet worden de 74 kerkdistricten (‘classes’) vervangen door acht regionale verbanden. De voorzitters van deze verbanden – predikanten, dat weer wél – worden uitgerust met verregaande bevoegdheden. De nota duidt hen aan als ‘pastor pastorum’ (‘herder van herders’); het woord ‘bisschop’ wordt angstvallig vermeden. De PKN laat de fictie varen dat zij een ‘volkskerk’ is die ‘overal in het land’ aanwezig is. Mede daardoor krijgen de plaatselijke gemeenten meer ruimte om zich naar eigen inzicht te ontplooien. Predikanten krijgen in de nota op meelevende maar niet mis te verstane wijze te horen dat zij zich ‘een cultuur van mobiliteit’ eigen moeten maken. Na acht jaar dezelfde gemeente wordt het voor hen tijd om aan verkassen te denken. Twaalf jaar is in de regel hun maximale houdbaarheid op één plek.

De nota Kerk 2025 heeft intussen her en der in de PKN al warme instemming gevonden. Jonge predikanten zijn zelfs een petitie gestart ter ondersteuning. Toch doet de synode die de nota volgende maand gaat bespreken, er goed aan om de borst nat te maken. Kerk 2025 schopt heel wat protestantse heilige huisjes omver. De bewoners van die huisjes zullen ongetwijfeld proberen om hun (machts)positie, functies, banen en geld veilig te stellen. Hoe zit het trouwens met de centrale positie van de synode zelf? Kerk 2025 zwijgt daarover in alle talen. Uit strategische overwegingen?

De r.-k. kerk zal in 2030 op een gemiddelde zondag nog maar 60.000 kerkgangers tellen, zo becijferde onlangs het onderzoeksbureau Kaski. Dat betekent de sluiting van 1200 van de nu nog 1500 in dienst zijnde kerkgebouwen. Met de PKN staat het er niet veel beter voor. Ook daar vergrijzing, afnemende aantallen gelovigen en minder geld. De PKN komt lof toe dat zich, anders dan in de meeste r.-k. bisdommen het geval is, bij haar nadenken over de toekomst niet op de eerste plaats laat leiden door de kerkkrimp. Natuurlijk, de beschikbaarheid van minder middelen en menskracht speelt ook bij de PKN een rol, maar, aldus de nota, maar dat “is niet de belangrijkste reden. Die ligt eerder in het verlangen een kerk te zijn waar de basics in oplichten.” Kerk 2025 zet deze basics in heldere taal uiteen. Het zijn er drie. Ten eerste: in de kerk “hoor ik woorden die ik nergens anders hoor” (het evangelie, geloof). Ten tweede: In de kerk ervaar je dat je elkaar gegeven bent (gemeenschap). Ten derde: “De kerk helpt me om te begrijpen wat ‘goed leven’ is. Voor mijzelf, maar ook voor de samenleving” (zending, diaconie). Zie daar de drie criteria waaraan men de kwaliteit van het kerkelijk leven kan afmeten. Uiterst simpel eigenlijk maar daarom niet minder waardevol voor wie op zoek is naar de kerk die weliswaar kleiner wordt maar wint aan betekenis voor haar leden en de samenleving.

(Redactioneel Volzin 2015 nr. 10, Jan van Hooydonk)

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda