FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 29 July 2015 12:49

Europa verdient beter

Redactioneel Redactioneel

Het Europese continent ontleent zijn naam aan een Fenicische prinses. Zeus, overspelige oppergod van de Grieken, ontvoerde Europè naar Kreta. Daar 'beroofde hij haar van haar maagdelijkheid', lezen we in boeken over Griekse mythologie. In hedendaags Nederlands: daar verkrachtte hij haar. Europa, het begon met macht, geweld, onderdrukking en slachtoffers. Loopt het daar nu opnieuw op uit?

Armoede, werkloosheid en wanhoop

Griekenland mag dan de bakermat van de democratie zijn, het land is sinds enkele weken eerder een protectoraat van 'Europa' dan een zelfstandige natie. Alexis Tsipras, die bij zijn aantreden als premier een failliete en corrupte erfenis aantrof, voert onder dwang een beleid waarin hij als socialist niet gelooft en waarvoor een liberaal als Rutte zich in eigen land zou schamen. Armoede, werkloosheid en wanhoop onder de bevolking nemen grote vormen aan. Zal Griekenland er weer bovenop komen? Niet tenzij de geldschieters bereid zijn de Griekse schulden alsnog kwijt te schelden, aldus het Internationaal Monetaire Fonds. En het gevaar van een 'Grexit' is ook nog altijd niet bezworen.

Een briljant idee

De Europese eenwording heb ik altijd beschouwd als de belangrijkste politieke ontwikkeling tijdens mijn leven. Ik heb haar altijd als een hoopgevende ontwikkeling gezien. De grondleggers van de Europese samenwerking – de Fransen Schuman en Monnet en de Duitser Adenauer – koesterden na de Tweede Wereldoorlog een briljant idee. Wanneer de voormalige aartsvijanden Frankrijk en Duitsland economisch van elkaar afhankelijk zouden worden, zou een toekomstige grote oorlog op het Europees continent uitgesloten worden. Economische samenwerking was voor de Europese founding fathers – niet toevallig drie rooms-katholieken, gepokt en gemazeld in een wereldkerk – daarbij middel voor een groter doel: ontwikkeling van een waarlijk Europese beschaving.
Economie ingebed in politiek en cultuur, Europa als waardengemeenschap, dat bleef lange tijd officieel het uitgangspunt voor de Europese samenwerking. De Franse sociaaldemocraat Jacques Delors, van 1985 tot 1992 voorzitter van de Europese Commissie, geldt als de grondlegger van de Economische en Monetaire Unie. Veelzeggend in dit verband is hoe zeer juist deze 'vader van euro' de noodzaak van 'een ziel' voor Europa beklemtoonde: een identiteit die verder reikt dan materieel gewin en nationaal eigenbelang.

Economische benadering

De geschiedenis heeft echter een andere wending genomen. Afgezien van enkele verlichte geesten als de liberaal Guy Verhofstadt en de groene Daniel Cohn-Bendit hangt nagenoeg geen enkel politicus nog het ideaal van een federaal of supranationaal Europa aan. De vraag wat 'wij' aan Europa hebben (lees: verdienen) ligt eenieder op de lippen. De omgekeerde vraag – wat wij voor Europa kunnen betekenen – wordt maar weinig gesteld. Dus heerst er in de Tweede Kamer en aan borreltafels weinig compassie met die arme Grieken. Het gebrek aan solidariteit met Griekenland vindt zijn pendant in de weigering van de Noord-Europese landen om een evenredig deel op te vangen van de migranten die nu aanspoelen op de kusten van Zuid-Europa. De puur economische benadering van Europa maakt ook dat men straks met een mond vol tanden zal staan wanneer de Britse premier Cameron met een 'Brexit' dreigt.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda