FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 22 April 2015 09:33

Nederland viert zijn Goede Week

Redactioneel Jan van Hooydonk Redactioneel Jan van Hooydonk

Drie weken terug, op de avond van Goede Vrijdag, fietste ik door mijn woonplaats. Gewoontegetrouw hadden we eerder die avond van Goede Vrijdag met onze kleine basisgroep het lijdensverhaal overwogen en bloemen neergelegd bij het kruis, teken van ultieme verguizing, opoffering en verlossing. Onderweg naar huis stelde ik vast dat niets in het straatbeeld verwees naar het bijzondere karakter van deze dag. In mijn herinnering was het vroeger op de middag en avond van Goede Vrijdag stil in de stad. Nu zag ik alle horecazaken die ik passeerde, vol zitten met vrolijk drinkende en etende mensen. Gelukkig ontbraken dit jaar de schreeuwerige billboards waarop een plaatselijke megadiscotheek onder het motto It’s Good Friday het danslustige publiek uitnodigde om op de avond van Goede Vrijdag weer eens goed los te gaan. (Die discotheek is inmiddels niet meer. Dus toch gerechtigheid).

Christenen spreken over de week voor Pasen als Stille of Goede Week. Als Nederlanders kennen we een eigen seculiere variant daarvan. Het staatshoofd gaat gedurende deze week als opperpriester der natie zijn volk voor in rituelen die uitdrukking en bekrachtiging zijn van onze nationale identiteit. Koningsdag, de Dodenherdenking op 4 mei en de bevrijdingsfestivals op 5 mei brengen massaal volk op de been. Dorpen en steden gaan in oranje gehuld, de nationale driekleur wappert alom en zo waar, wat op Goede Vrijdag niet lukt, lukt wel op 4 mei: gedurende twee minuten is Nederland gehuld in een plechtige stilte.
Oranje en de Tweede Wereldoorlog vormen de twee bindende elementen in de seculiere Goede Week. Met Oranje zit het vooralsnog wel snor, de Tweede Wereldoorlog vormt een moeilijker gegeven. Journalist Tom van Moll schrijft daarover in een lezenswaardig artikel in deze aflevering van Volzin. “Zeventig jaar na de bevrijding zijn er steeds minder mensen die hun persoonlijke herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog kunnen navertellen. Tegelijkertijd valt de geschiedenis van steeds meer nieuwe Nederlanders niet langer samen met het ‘nationale’ verleden. Dat betekent dat ook de jaarlijkse herdenking en viering op 4 en 5 mei, geleidelijk maar onherroepelijk van karakter veranderen.

De Bijbel spreekt over christenen als ‘vreemdelingen en bijwoners’ op aarde, mensen die uitzien naar ‘een ander vaderland dan dit’. Daaruit spreekt een voorbehoud tegenover zoiets als een ‘nationale identiteit’. Als gelovige kan ik me daar maar moeilijk geheel mee vereenzelvigen. Bovendien, ik stam uit Brabant, ben opgegroeid in een dorp aan de grens waar Vlaanderen vaak dichterbij leek dan Nederland en maak deel uit van een bevolkingsgroep die eeuwenlang de status van tweederangsburgers had, omdat zij eerder loyaal heette te zijn aan de Paus in Rome dan aan de wetten van de protestantse natie. Neem me niet kwalijk dat ik dus ook op grond van mijn biografie wat aarzelend sta tegenover de uitbundige viering van mijn Nederlanderschap. Maar er is meer. Rituelen zeggen niet alleen wie er bij een groep hoort, ze zeggen ook wie daar niet bij horen. De nationale rituelen lopen het gevaar voeding te geven aan nationale arrogantie en opdeborstklopperij. We vieren de overwinning op nazi-Duitsland – terecht natuurlijk – maar we vieren niet het feit dat Duitsland zich in de zeventig jaren die achter ons liggen, ontwikkeld heeft tot een vreedzame en democratische samenleving. We vieren Nederland, maar niet de Europese Unie, het belangrijkste vredesproject van onze naoorlogse geschiedenis. We herdenken de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, onze joodse landgenoten op de eerste plaats – wederom: zeer terecht – maar sluiten de ogen voor de slachtoffers die Nederland meteen na de Tweede Wereldoorlog maakte in de koloniale oorlog tegen de republiek Indonesië. We vieren uitbundig de overwinning van de democratie op de dictatuur, maar zwijgen over de schande dat tijdens de laatste verkiezingen slechts de helft van de kiezers gebruikmaakte van zijn democratische rechten.
 
Hoe het verder moet met de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag, zo vraagt het Nationaal Comité 4 en 5 mei zich af. Het antwoord weet ik niet, maar 5 mei als Dag van de Democratie zou geen gek idee zijn. Waarbij Democratie dan ook staat voor Diversiteit. Want we zijn niet alleen oranje, rood-wit-en-blauw maar vooral ook veelkleurig.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda