FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
dinsdag, 18 November 2014 13:17

Rondleiding in religieus reservaat

Column Jan van Hooydonk Column Jan van Hooydonk

Zijn lichaam wil niet zo best meer, maar zijn geestkracht is gelukkig nog ongebroken. Als oud-redacteur van de Bazuin, het katholieke weekblad dat in 2002 met Hervormd Nederland opging in Volzin, had ik enkele weken terug het genoegen mijn vroegere collega André Lascaris toe te mogen spreken ter ere van zijn 75ste verjaardag. Ter voorbereiding nam ik de jaargangen 1976 tot 1981 van de Bazuin door. Weemoed en verbazing werden mijn deel. Aangename opwinding ook. Wat hadden we toen als katholieken nog veel om binnen onze kerk voor te strijden: gehuwde priesters, de vrouw in het ambt, gelijkberechtiging van homo’s, democratisering van het kerkbestuur – om maar een paar heikele kwesties te noemen. Je hoort en leest er niet veel meer over. In de prachtige tv-uitzending die VPRO’s Hokjesman Michiel Schaap onlangs maakte over ‘de katholieken’, kwamen weliswaar nog enkele grijze kerkhervormers voorbij, maar het merendeel van de uitzending werd toch gevuld met beelden van diepvrome ‘katholieke jongeren’, van volksdevotie en processies. De Haarlemse bisschop Jozef Punt vertelde de Hokjesman dat hij de inzet van de hervormers waardeert, maar “ze moeten trouw blijven aan de essentie, het Heilige”. En de jonge journalist Anton de Wit legde hem op even beminnelijke wijze uit waarom hij de orthodoxie prefereert boven de vrijzinnigheid (“die eet haar eigen kinderen op”). Zowel André Lascaris als Anton de Wit heeft aan deze aflevering van Volzin overigens een lezenswaardig artikel bijgedragen.

De Hokjesman leidt het grote publiek in mijn kerk rond als ware zij een religieus reservaat. Ze wil dat natuurlijk niet zijn, maar dit is kennelijk wel het beeld dat een groot deel van de samenleving van haar heeft. Het antwoord op de vraag hoe het zover heeft kunnen komen, is complex. Maar een zaak die eruit springt, is wel dat de kerk zich in haar officiële leer en uitingen vaak volkomen wereldvreemd opstelt. “Homo’s moeten zich houden aan de onthouding”, zei kardinaal Eijk vorige maand maar weer eens. Maar wie luistert daarnaar? Zelfs Eijks ‘eigen KRO’ niet. Die brengt in blijmoedige programma’s als Boer zoekt vrouw heel wat afwijkingen van de katholieke moraal in beeld.

Ook op wereldniveau is de r.-k. kerk vaak ‘out of touch’ met de hedendaagse gelovigen. Onder het bewind van de pausen Johannes Paulus II en Benedictus XVI heeft zij zich nadrukkelijk geprofileerd als tegenstander van de moderne westerse cultuur. Met vaste hand is een strategisch programma uitgevoerd om de vermeende ‘uitwassen’ van deze cultuur, buiten maar ook binnen de kerk, te bestrijden. Het heeft de kerkleiding in een rampzalig isolement gevoerd ten opzichte van haar eigen gelovigen en van de buitenwereld. De toch al geringe geloofwaardigheid is verder aangetast door het schandaal van het seksueel misbruik. Paus Franciscus wil duidelijk met dit verleden breken. Hij wil liever een kerk die in de wereld vuile handen krijgt dan een zuivere in zichzelf gekeerde kerk. Gaat Franciscus (77) het pleit winnen? Afgelopen maand vond op zijn uitnodiging in Rome een wereldbisschoppensynode over het gezin plaats. Op die synode – 191 bisschoppen en 62 experts en toehoorders; 228 mannen en 25 vrouwen – ging het er heftig aan toe. De deelnemers bleken hevig verdeeld over hete hangijzers als ongehuwd samenwonen, homoseksualiteit en het communieverbod voor gescheiden hertrouwde katholieken. Waar sommige deelnemers ‘positieve aspecten’ zagen in homorelaties en ongehuwd samenwonen en het communieverbod wilden opheffen, betoogden anderen botweg dat “daden van onkuisheid geen positieve elementen kunnen bevatten”. Ruwweg een derde deel van de bisschoppen pleitte voor meer openheid, twee derde wees die openheid af. De paus zelf deed er tijdens de vergadering het zwijgen toe. Na afloop verklaarde hij wel “geanimeerde discussies” te verkiezen boven “een valse of quiëtistische vrede”. De strijd binnen de kerk is overigens nog onbeslist. Volgend jaar komt de synode, in een gewijzigde samenstelling, opnieuw bij elkaar om conclusies te trekken. Het laatste woord is daarna aan Franciscus. Maar hoe de machtsstrijd in het Vaticaan en het woord van de paus ook uitvalt, de katholieke gelovigen zullen natuurlijk hun eigen gewetensvolle conclusies blijven trekken. Als katholiek zeg ik: ‘En daar hebben we gelijk in’.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda