FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 01 May 2014 09:42

PvdA heeft nieuwe Doorbraak nodig

Redactioneel Jan van Hooydonk Redactioneel Jan van Hooydonk

Regeert de Partij van de Arbeid zich in de coalitie met haar politieke tegenpool, de VVD, kapot? Die vraagt stelt Bert Ummelen in deze aflevering van Volzin aan de leider van de PvdA-fractie in de Eerste Kamer. “Ik heb in de vijftien jaar dat ik in de actieve politiek zit al zo vaak gehoord dat we ten onder zouden gaan”, reageert Marleen Barth. En ook: “De enige zekerheid die je nu hebt over de toekomst van partijen is dat niks zeker is, dat de kiezer enorm in beweging is.”

Achter dit onderkoelde antwoord lijkt me een wereld van onzekerheid schuil te gaan. Kan de PvdA de crisis waarin ze verzeild is geraakt, überhaupt nog wel overwinnen? Dat is voor de partij de vraag na de voor haar dramatische uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Die vraag zal na de Europese verkiezingen op 22 mei a.s. nog prangender op haar bordje liggen.

Ik ben nu 60. Verjaardagspartijtjes met leeftijdsgenoten zijn niet meer zo ‘lollig’ als voorheen. O ja, we drinken nog steeds graag een glas en hebben samen plezier, maar onze gesprekken zijn van onderwerp veranderd. Mochten mensen van mijn leeftijd enkele jaren terug graag hun gedachten laten gaan over de mooie toekomst die hun na hun pensionering zou wachten, nu vraagt menigeen zich af of hij of zij wel tot zijn pensionering werk zal houden en vertellen de reeds werklozen onder ons bloedstollende verhalen over de onmogelijkheid om als oudere opnieuw werk te vinden. (Toegegeven: sommigen klagen ook over het feit dat ze langer moeten doorwerken, maar zij zijn de gelukkigen die tenminste nog werk hebben!)

Alle gepraat over modernisering, flexibilisering en naderend economisch herstel ten spijt groeit in Nederland allengs een nieuwe onderklasse. Oudere en allochtone werklozen maken daar deel van uit, mensen in de bijstand, arbeidsongeschikten en gehandicapten. Wat hebben zij van de Partij van de Arbeid te verwachten? Lees het antwoord van Marleen Barth en huiver: “Ik zit er niet om voor mensen problemen op te lossen, ik zit er om mensen beter in staat te stellen zelf hun problemen op te lossen. (…) Ik ben een optimist, ik geloof er echt in dat het werkt als je een beroep doet op ‘het betere ik’ van mensen.” Zo praten D66’ers, maar PvdA’ers? Want het probleem is natuurlijk niet dat het de mensen aan de onderkant aan een ‘beter ik’ ontbreekt. Het probleem is dat de overheid hen aan hun lot overlaat en hen onder het onrealistische mom van ‘waar een wil is, is een weg’ overlevert aan de markt.

PvdA en VVD hebben een verstandshuwelijk gesloten. Onderdeel daarvan is dat men elkaar ‘wat gunt’. De VVD gunt haar linkse vrinden dat illegaliteit niet strafbaar wordt gesteld. De PvdA gaat als tegenprestatie akkoord met 300 euro extra voor de middeninkomens. Rutte en Samsom redden de moraal en vullen tegelijkertijd de portemonnee. Een beschamende vertoning die laat zien in welke spagaat de PvdA met deze coalitie terecht is gekomen.

Marleen Barth lijkt te wachten tot de bui weer overtrekt. Anderen binnen de PvdA wijzen terecht op de noodzaak van om nieuwe keuzes te maken. Onder de titel ‘Heimwee naar domineesland’ analyseren de kritische PvdA-intellectuelen René Cuperus in het recent verschenen nummer van Socialisme en Democratie de crisis van hun partij. De coalitie met de VVD zien zij als een heilloze weg voor de sociaaldemocratie. Volgens hen is het voor de PvdA hoogste tijd een keuze te maken “tussen individualisme en communitarisme, tussen markt, staat en samenleving”. Zij bepleiten “een centrum-linkse politiek-maatschappelijke coalitie” van PvdA en CDA (‘het CDA niet van Buma maar van Peetoom en Hirsch Ballin’ voegen ze daar wijselijk aan toe), “al dan niet aangevuld met GroenLinks, ChristenUnie en SP”.

Zij pleiten in aansluiting bij het zedelijk socialisme uit de beginjaren van de PvdA voor ‘een nieuwe Doorbraak’ en wijzen tegelijkertijd op studies van de filosofen Govert Buijs en Gabriël van den Brink die laten zien dat Nederlandse burgers veel meer betrokken, betrouwbaar en coöperatief zijn dan politici en cynische journalisten doorgaans voor mogelijk houden. De PvdA als een partij voor eigentijdse idealisten: goed idee! Daartoe wil ik de sociaaldemocratie wel aansporen. Weet iemand het gironummer van Jeroen Dijsselbloem? Ik wil die 300 euro graag terugstorten.

Lees ook het interview met PvdA'er Barth >>
Volzin-abonnees kunnen met hun wachtwoord het volledige interview lezen.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda