FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 15 June 2017 10:21

Voorbij de taal

Afgelopen nacht schrok ik drie keer wakker: uit een droom over een vogelspin en over een inbraak, en een keer met een idee voor deze column. Dat laatste kwam door Amina Wadud, over wie straks meer. Het duurt in zulke gevallen even voor ik weer terug ben in de werkelijkheid. Dromen geven toegang tot een tussentoestand.

Of ik me in een droom of in de werkelijkheid bevindt, heb ik niet altijd helder. Soms begin ik me, terwijl ik droom, te realiseren dat wat er gebeurt misschien te absurd is om echt te zijn. Ik bijt dan – in mijn droom – in mijn hand. Voelt dat alsof ik in een spons hap, dan weet ik dat ik inderdaad droom. Gelukkig, denk ik dan, vanaf nu kan ik de dingen naar mijn hand zetten. Andersom gebeurt het ook: ik raak verzeild in een vreemde situatie, en bijt dan voor de zekerheid in mijn hand. (Au! Het is echt.)

Amina Wadud, exegeet en moslima uit de Verenigde Staten, was in Amsterdam. Een deel van de media schoot onmiddellijk in de sensatiestand. Een islamitische feministe die ook het vrijdaggebed zou leiden. Dat moest toch wel ophef geven. ‘Eigenlijk kan het niet,’ kopte Trouw maar alvast. Dat is een vreemde voorstelling van zaken. Natuurlijk zijn moslims niet eenstemmig, net zoals christenen dat over een willekeurig onderwerp niet zijn. Het verraderlijke van dat soort ophef is dat we bijna niet meer luisteren naar wat Wadud te zeggen heeft.
Dat zou jammer zijn, want Wadud is een interessante denker. Ze houdt zich bezig met de interpretatie van de Koran. Ze zei: “Taal is slechts een schaduw van de mogelijke betekenissen van heilige teksten.” Iedere taal herbergt rijkdom, maar schiet tegelijk tekort, legde ze uit. Dat geldt ook het Arabisch als taal van de Koran. Wadud verzet zich tegen een al te heldere indeling van bronnen in ‘kloppend’ en ‘niet-kloppend.’

Haar gedachte dat niet alles zich laat vangen in taal en dat openbaring ook mogelijk los van taal kan geschieden, hield me nog even bezig. Daarvan schrok ik wakker. Ik, ook een exegeet, meestal bezig met taal, werd me opeens weer extra bewust van die andere wereld die zich iedere nacht openbaart: die van dromen en gekke en verrassende beelden. Er zijn hele werelden voorbij de taal die ook iets te vertellen hebben over het heilige.

Janneke Stegeman is Theoloog des Vaderlands en werkt bij debatcentrum De Nieuwe Liefde.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda