FacebookTwitterLinkedIn
vrijdag, 13 October 2017 09:00

Heilige tsaar zit troontje te hoog

De tsarenfamilie in 1913 De tsarenfamilie in 1913 Tekst: Willem Pekelder

Een eeuw na zijn gedwongen troonsafstand is Ruslands laatste tsaar Nicolaas II uitgegroeid tot een martelaar voor het geloof. En dat is raar, want zijn heiligverklaring in 2000 had weinig met geloof te maken. Over  hoe een canonisatie van een zwakke tsaar volledig kon ontsporen.

In zijn woning in Utrecht bladert Wil van den Bercken op internet door de vele onofficiële iconen van de laatste Russische tsaar. Nicolaas II in priestergewaad, Nicolaas II met de keizerlijke regalia en zelfs eentje van de tsaar in militair kostuum achter het altaar. “Bijna godslasterlijk, die laatste”, mompelt de emeritus-hoogleraar oosters christendom.
Hij bekijkt de uitbundige iconen met gemengde gevoelens, want over de canonisatie had de Russisch-orthodoxe kerk sterke twijfels. Boven alles zou de nieuwe heilige geen martelaar voor het geloof mogen worden, simpelweg omdat hij niet vanwege zijn religieuze overtuiging was vermoord maar vanwege zijn bewind. Verder zou, zo waarschuwde patriarch Aleksij destijds, een eventuele heiligverklaring niet mogen worden opgevat als een politieke ondersteuning of een idealisering van de monarchie. Als compromis koos de kerk voor de titel lijdendulder, een treetje lager dan martelaar.

Ernstigste misdaad
De titel lijdendulder slaat op de periode dat de tsaar, tsarina Alexandra en hun vijf kinderen – eveneens allemaal heilig verklaard – leden onder de bolsjewieken. Dat was vanaf de gedwongen troonsafstand in maart 1917 tot aan de moordpartij op de keizerlijke familie in Jekaterinenburg in juli 1918. “Het dulden van lijden is in orthodoxe kring een grote christelijke deugd”, legt Van den Bercken (71) uit. “Er wordt wel een vergelijking getrokken met Job, op wiens feestdag de tsaar is geboren. Op sommige iconen van Nicolaas II is Job als embleemicoontje in de linkerbovenhoek afgebeeld. ”
Maar voor degenen die in de heilige tsaar geloven, is hij martelaar voor het geloof, en geen

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2017

volzin schrijfwedstrijd

Dank aan allen voor uw inzendingen! Er zijn 112 essays ingezonden waar de jury zich momenteel over buigt. De deelnemers ontvangen uiterlijk 1 december bericht over de uitslag. De winnende essays zullen verschijnen in het eerste Volzin-nummer van 2018.