maandag, 09 October 2017 10:41

Laat meerdere talen bloeien

Marjan Slob Marjan Slob Tekst: Victor Bulthuis Beeld: Adrienne Norman

“Inderdaad, er is een waarheidsprobleem in onze cultuur. Het gevaar van relativering ligt op de loer, in de zin dat jouw waarheid evenveel waarde heeft als de mijne. Mijn inzet is het benadrukken van diversiteit, zonder dat alles relatief wordt.” In gesprek met gelauwerd filosoof Marjan Slob.
In de hoek van de ruime woonkamer bevindt zich een meditatieruimte, waarin een oud houten beeldje van een boeddhistische monnik centraal staat. Vergenoegd staat Marjan Slob ernaar te kijken. “Mooi hè? Een Boeddhabeeld neerzetten vind ik zo pretentieus, daarom heb ik voor dit monnikje gekozen. Moet je kijken: hij heeft niet eens handen, hij doet maar wat.” Grijnzend: “Zo doen we in zekere zin allemaal maar wat.”

Wat haarzelf betreft is dat wel een erg bescheiden zelfbeeld. Marjan Slob is een uiterst veelzijdig filosoof. Onderzoeker en schrijver, columnist en recensent, spreker, moderator en schrijfcoach. En dat op uiteenlopende vakgebieden, zoals natuur, wetenschapstheorie, technologie, politiek en design. “Aan een kennismodel liggen altijd bepaalde waarden en conceptuele vooronderstellingen ten grondslag. Maar daarover wordt heel weinig gereflecteerd. Dit aan de orde te stellen is mijn streven als filosoof.”
Met die vraag als uitgangspunt raakte ze betrokken bij een breed scala aan vraagstukken op het gebied van techniek, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, voedselbeheer, armoedeproblematiek en identiteitspolitiek. Voor de Onderzoeksraad voor Veiligheid deed ze onderzoek naar de onafhankelijkheid van instituten en het maatschappelijk belang daarvan, voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) hield ze zich bezig met de vraag wat er gebeurt als wetenschappers kennis leveren aan de gevestigde macht. “ Daarbij heb ik gemerkt dat politici zeker geen cynische machtswellustelingen zijn, maar gedreven worden door een oprecht verlangen om hun visie te realiseren. Wel is er soms frictie met wetenschappers, omdat politici zich van wetenschappelijke feiten bedienen om hun visie te realiseren, terwijl wetenschappers vooral de waarheid willen dienen. Je moet je daarom voortdurend afvragen welke onderliggende, onuitgesproken concepten er tussen wetenschappers en politici in het spel zijn, om te zien waar die wringen of harmoniëren.”

Biologische machientjes
Het kritisch onderzoeken van onuitgesproken vooronderstellingen is ook een rode draad in het boek Hersenbeest. Daarmee sleepte Marjan Slob dit jaar de Socratesbeker in de wacht. De titel is geïnspireerd op Aristoteles’ mensbegrip: zoön logon echon, letterlijk het ‘woordhebbende dier’. Slob ontkracht de suggestie van sommige hersenwetenschappers dat wij ons brein zouden zijn en geen vrije wil zouden hebben. Niet hersenen denken, maar mensen.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2017

volzin schrijfwedstrijd

Dank aan allen voor uw inzendingen! Er zijn 112 essays ingezonden waar de jury zich momenteel over buigt. De deelnemers ontvangen uiterlijk 1 december bericht over de uitslag. De winnende essays zullen verschijnen in het eerste Volzin-nummer van 2018. 

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda