woensdag, 06 September 2017 16:09

Samen eten: venster op het goddelijke

Samen eten: venster op het goddelijke Tekst: Bert van der Kruk Beeld: Dolph Cantrijn

Samen koken en eten brengt mensen bij elkaar, en vaak ook op een nieuwe manier bij zichzelf. Sterker nog: al kokend en etend vangen mensen soms een glimp van het goddelijke op. In gesprek met theologe Maaike de Haardt, die al jaren pleit voor herwaardering van zoiets alledaags als de smaak. “Als je niet kunt proeven, vergiftig je jezelf en je naasten, snap je?”

De hoogleraar houdt van koken en lekker eten. Maaike de Haardt (62) kan genieten van een uitgebreide driegangen-maaltijd waarin ze eens lekker uitpakt voor de gasten, maar net zo goed van een bord andijviestamppot. Het woord kokkerellen zal ze niet gauw in de mond nemen. “Ik ben niet van het versieren, ik ben geen frutselaar.”
Jarenlang had ze samen met vrienden een eetclub die drie of vier keer per jaar bijeenkwam. Zo zijn er overal in het land groepjes mensen die voor elkaar koken en met elkaar eten, in allerlei vormen, maten en frequenties: van uitgelezen culinaire hoogstandjes tot kinderkookpartijtjes. Kennelijk is daar behoefte aan. Omdat mensen het gewoon een prettige tijdspassering vinden, of steekt er meer achter? Zijn het ook sporen van verlangen?

Eetclubs
De Haardt: “Bij ons ontstond de eetclub vanuit het idee om elkaar ook eens in een andere setting te zien dan alleen in studie- of werkverband. Je doet wat met elkaar, je kookt, je eet. Zo geef je een sociale relatie gestalte. Eten bemiddelt daarin, op veel verschillende niveaus. Als je elkaar lang niet gezien hebt, raak je vanzelf aan de praat zonder dat je het per se ergens over moet hebben. Het schept ruimte om te praten, maar het hoeft niet. Het bemiddelt ook woordeloos. Je ruikt, je proeft…”
Al meer dan dertig jaar eet ze elke week een keertje samen met vrienden, vertelt De Haardt op een van de hoogste verdiepingen van het Erasmusgebouw van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze heeft een drukke dag achter de rug, met een hoop overleg. Als ze uit de laatste vergadering loopt, blijkt ze ook nog de sleutels van haar kamer kwijt te zijn. Dan is het prettig om even terug te keren naar zoiets basaals als eten en koken, een onderwerp waarover ze de afgelopen jaren veel geschreven en gesproken heeft. Lekker concreet, daar houdt ze van.
“Met elkaar koken en met elkaar eten brengt mensen bij elkaar en daarmee brengt het mensen mogelijk ook op een nieuwe manier bij zichzelf, zou ik willen stellen. De ander wordt immers uitgenodigd om in de eigen keuken te kijken.” Niet voor niks, benadrukt ze, gebruiken we die uitdrukking – een kijkje in de keuken nemen – voor het opdoen van kennis waar het werkelijk om gaat. “Onze metaforen, symbolen en uitdrukkingen hebben altijd een relatie met de concrete werkelijkheid waaraan ze zijn ontleend.”

Alledaags
Lang was de alledaagse werkelijkheid uit beeld bij wetenschappers, ook bij theologen. Maar de laatste pakweg tien jaar is er volop aandacht voor. Bij Maaike de Haardt sluit de aandacht direct aan bij theologische benaderingen waarmee ze vertrouwd is. “Ik kom uit de hoek van de feministische theologie, bevrijdingstheologie, politieke theologie; allemaal typen theologie die heel sterk de concrete politieke, sociale en religieuze werkelijkheid van mensen tot onderwerp hebben.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2017

volzin schrijfwedstrijd

Dank aan allen voor uw inzendingen! Er zijn 112 essays ingezonden waar de jury zich momenteel over buigt. De deelnemers ontvangen uiterlijk 1 december bericht over de uitslag. De winnende essays zullen verschijnen in het eerste Volzin-nummer van 2018. 

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda