FacebookTwitterLinkedIn
vrijdag, 04 August 2017 09:00

'Geloven kan ook zonder woorden'

'Geloven kan ook zonder woorden' Tekst: Elke van Riel, Beeld: Frank Penders

“Woorden kunnen in het pastoraat ook een belemmering zijn”, zegt Tim van Iersel, geestelijk verzorger in drie verpleeghuizen en specialist op het terrein van zingeving en ethiek bij dementie. . “Mensen koppelen hun identiteit sterk aan het denken en aan wat je daarmee kunt. Maar dat betekent dat je, als je je denkvermogens verliest, geen waarde meer hebt.”

Op een vrijdagmiddag in juni schuiven twaalf bewoners en twee vrijwilligsters aan rond de eettafels voor een sfeerviering in de huiskamer van WZH Rustoord, onderdeel van WoonZorgcentra Haaglanden (WZH) in Den Haag. Terwijl geestelijk verzorger Tim van Iersel de daarvoor meegebrachte spullen klaarlegt, wijst een mevrouw met roodgelakte nagels naar het dikke boek met geborduurde hoes op tafel: “ Is dat de Bijbel?”. Als Van Iersel dit bevestigt en hem haar overhandigt, zegt ze: “Daaraan wordt zwaar getild.” Hij glimlacht: “Ja, dat klopt.”
Van Iersel begroet alle bewoners met hun naam en een hand. Tijdens de viering betrekt hij de bewoners steeds bij wat hij doet en stelt hij veel vragen, zoals welke symbolen zij zien op de paaskaars. Een kruis, anker en hart, klinkt het. “En een alfa en omega”, vult een mevrouw aan. Waarvoor deze symbolen staan, blijkt ook bekend. “Goed zo, u bent geslaagd”, reageert hij. Als de waxinelichtjes aan zijn, bidden de bewoners samen. Vandaag is het gebed voor elkaar en voor een mijnheer uit de maandelijkse oecumenische kerkdienst.

Fijne sfeer
'Dank u voor elke nieuwe morgen', klinkt het vervolgens uit de cd-speler. Enkele bewoners zingen zacht mee. Anderen zijn meer in zichzelf gekeerd. Een mevrouw slaapt bijna steeds, maar leest alle liedteksten alert mee. Een mijnheer beweegt vol overgave zijn handen op de muziek. Hij beleeft die intens en moet er uitbundig van lachen, maar soms ook even huilen. In een volgend lied 'Wat de toekomst brengen moge' klinkt de zin: 'Leer mij slechts het heden dragen met een rustig, kalme moed' hier extra betekenisvol.
Dit is niet de plaats voor ingewikkelde woorden of gedachten. Van Iersel wil met de tweewekelijkse sfeervieringen dan ook vooral aansluiten bij het gevoelsleven van de bewoners, heeft hij eerder verteld. De rituelen bieden houvast en het herkennen van de oude liederen en gebeden geeft mensen een ervaring van thuiskomen. Een viering is voor hem geslaagd als er een fijne sfeer is, bewoners die eerst onrustig waren ontspannen en opgewekt raken, mensen zich gekend voelen en er veel interactie is.
Hij neemt altijd iets mee om te zien en aan te raken, zodat de bijeenkomst ook zintuiglijk is. Vandaag gaat hij eerst rond met een foto van een rups, gevolgd door een grote kleurige vlinder met bewegende vleugels. Als hij die bij bewoners op hun hand zet, reageren zij enthousiast. Een mijnheer die er tot dan toe stilletjes bij zat, kijkt verwonderd naar zijn hand, terwijl er een stralende lach doorbreekt.
Thema vandaag: opnieuw geboren worden. “Hoe zou je dat als mens kunnen doen?” vraagt Van Iersel. “Door te zorgen voor een beter klimaat van binnenuit”, antwoordt een mevrouw. Wat ze daarmee bedoelt? “Door je goed te gedragen. En dat je met God leeft”, antwoordt ze. Gevraagd of ze denkt dat dit kan lukken, antwoordt ze monter: “Ik denk het wel.”
Vrijwilligster Elly Spitman zegt na afloop dat ze merkt dat de sfeervieringen de bewoners uit hun apathie halen. “Ik ben zelf helemaal niet zo gelovig, maar de huiskamervieringen met Tim vind ik prachtig.” Vrijwilligster Jeannet Boon geniet ervan te zien hoe creatief hij de mensen erbij weet te betrekken, zonder veel woorden. De vieringen bieden de bewoners wat ieder mens volgens haar nodig heeft: voeding.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2018

volzin schrijfwedstrijd

 

Agenda