• VOLZIN 2017: NUMMER 5

    VOLZIN 2017: NUMMER 5

    Volzin-special: Verbeeld verleden ‘We moeten toe naar een vertelcultuur’Cultuurwetenschapper Liesbeth Hoeven zet zich
    25 April 2017 - Lees meer
dinsdag, 16 May 2017 13:15

Filmer Michael Dudok de Wit: licht in de hoofdrol

'The Red Turtle' 'The Red Turtle' Tekst: Jurgen Tiekstra

Jurgen Tiekstra belicht in de rubriek ‘Film’ films waarin een eigenzinnige kijk op de mens en de wereld naar voren komt. De fabelachtige animatiefilm The Red Turtle, net uit op dvd, laat zien dat de mens bepaald wordt door diepe verlangens, die soms pas in totale eenzaamheid zichtbaar worden.
Rond de eeuwwisseling bracht de Nederlandse illustrator Michael Dudok de Wit een korte animatiefilm uit: Father and Daughter. Hij had er jarenlang aan gewerkt. Want zelfs een film van maar acht minuten is een immense klus als je met de hand vierentwintig beelden moet tekenen voor elke seconde animatie. Die krachtsinspanning ontgaat de kijker gelukkig als hij ziet hoe een vader en zijn dochtertje over een Nederlandse dijk fietsen. Het lage najaarslicht werpt lange schaduwen. Ze stappen af, zetten hun fietsen op de standaard en nemen afscheid van elkaar. De man tilt het meisje op, dat haar armen om zijn nek slaat. Daarna zet hij haar weer neer en daalt hij af naar het water, stapt in een bootje en roeit met bedachtzame slagen naar de einder.
In het vervolg van het filmpje, in sepiatinten gehuld, zien we het ouder wordende meisje af en toe terugkeren op de dijk, een blik werpend in de richting waar haar vader ooit verdwenen is. Totdat ze zelf kromgetrokken en oud geworden is en afscheid van het leven moet gaan nemen. Elke keer komt het draaiende fietswiel nadrukkelijk in beeld, als het zinnebeeld van de cirkel des levens, de eeuwige kringloop van dit bestaan.

Japanse samenwerking
De naam van Michael Dudok de Wit was voorgoed gevestigd toen deze achtenhalve minuut vol weemoed en onvervuld verlangen in 2000 een Oscar won. Zou hij niet ook eens een lange animatiefilm willen maken?, werd hem gevraagd. De in Londen wonende animator reageerde afhoudend. Zijn teken- en vertelstijl was zo minimalistisch dat een langere film onherroepelijk langdradig zou worden, zei hij. Bovendien kon hij in dat geval niet in zijn eentje al het animatiewerk doen. Dan zou hij een grote groep animatoren nodig hebben. Ondenkbaar dus.
Father and Daughter kwam echter ook aan de andere kant van de wereld terecht, in Japan. Daar was men gecharmeerd van zijn eenvoudige, uitgezuiverde stijl. Dudok de Wit is een bewonderaar van de helderheid van het klassieke Japanse houtsnijwerk. Maar ook was men in Japan onder de indruk van zíjn oosterse blik op het verloop van het menselijk leven: het komt op en het vergaat, in een ononderbroken cadans.
Zo kreeg Dudok de Wit eind 2006 een mailtje op zijn Londense kantoor. Afzender was de voor animatoren legendarische Japanse studio Ghibli, geleid door inmiddels zeventig- en tachtigjarige grootmeesters uit het genre. Hun vraag was of zij in Japan de distributie van Father and Daughter mochten doen, maar ook of Dudok de Wit een lange film zou willen maken.
Vanaf het jaar daarop begon de Nederlander te werken aan de tachtig minuten durende animatie die vorig jaar in de bioscopen rouleerde en kortgeleden op dvd verschenen is: The Red Turtle. Dudok de Wit kreeg carte blanche van de Japanners, een uitzonderlijke kans gezien de kostbaarheid van het project. Hij kreeg uitvoerig de tijd om een scenario te schrijven, gebaseerd op het archetype van een schipbreukeling die aanspoelt op een eiland dat slechts door dieren wordt bewoond. De juiste verbeelding hiervoor zocht hij op de Seychellen, een eilandengroep boven Madagascar. Vervolgens trok hij zich met tientallen jonge animatoren terug in een animatiestudio in de Zuid-Franse stad Angoulême.
In de documentaire Het verlangen van Michael Dudok de Wit is te zien hoe ze daar jarenlang hebben gewerkt, in een pand in het oude stadscentrum. De ruimtes halfduister, want de jaloezieën waren dichtgetrokken om te voorkomen dat het felle zonlicht op de computerschermen zou vallen waarop de animatoren met digitale pennen hun lijnen trokken. Het broodnodige licht kwam uit bureaulampen, met de kap zo ver mogelijk naar beneden geduwd. De gezichten van de medewerkers waren bleek, onder hun vermoeide ogen zaten wallen. Dudok de Wit zelf bleek soms bijna te bezwijken onder de druk van zijn onstilbare perfectionisme. Het is een wonder dat in zo’n bedompte werkomgeving zoveel verbeelding kon opbloeien.Login om meer te lezen

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2017

volzin schrijfwedstrijd

 Voor de tiende maal organiseert Volzin een schrijfwedstrijd. ‘De waarheid zal ons bevrijden’ luidt dit jaar het thema. Ding mee naar een prijs. Schrijf een spannend en persoonlijk getoonzet essay over de verhouding tussen waarheid en bevrijding, in de samenleving, in de politiek, in de religie of uw persoonlijk leven. De jury kiest uit de inzendingen de drie beste essays. De winnende essays verschijnen in Volzin van 5 januari 2018. De winnaars ontvangen respectievelijk 500, 300 en 200 euro. De inzendtermijn sluit 1 september 2017.

Lees hier de toelichting en de voorwaarden.

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda