FacebookTwitterLinkedIn
woensdag, 12 April 2017 10:08

'Onze spiritualiteit is hyperactueel'

Minderbroedersklooster Megen Minderbroedersklooster Megen Tekst: Elke van Riel, Beeld: Stijn Rademaker

Nadat er twintig jaar nauwelijks broeders intraden bij de franciscanen, kiezen sinds kort weer jonge mannen voor een leven als minderbroeder. Wat betekent de komst van een nieuwe generatie voor de orde? En is er een generatiekloof met de oudere broeders?

‘Zo vriendelijk en veilig als het licht’, zingen acht franciscanen in pij en één 'meebidder' iets na half acht in de sobere kapel van het Amsterdamse minderbroederklooster La Verna. Tijdens het dagelijkse ochtendgebed komt de zon op, terwijl achter een geluidsscherm zo'n vijftig meter verderop het verkeer over de A10 raast. Het stadsklooster en gelijknamig spiritueel centrum ligt tussen de hoogbouw in de multiculturele wijk Slotervaart.

Geliefd door God
De verstilling van het gebed maakt om acht uur plaats voor geanimeerde gesprekken tijdens het gezamenlijke ontbijt. Aan de ronde tafel zit Jan ter Maat (38). Hij is verpleegkundige in een instelling voor verstandelijk gehandicapte jongeren en studeert in deeltijd theologie. Afkomstig uit een protestants gezin – zijn vader is predikant – lag een keuze voor het kloosterleven niet voor de hand. Toen hij als student in Leuven een kamer huurde in een benedictijnenklooster vroeg hij zich voor het eerst af: zou dit leven iets voor mij zijn?
Wat hem aanspreekt in de franciscaanse spiritualiteit, is het omzien naar mensen die worden overgeslagen, geen waarde hechten aan bezit, de nadruk op broederschap en de bereidheid van mensen om hun leven aan God te geven. “Van jongs af aan ben ik me ervan bewust dat ik een relatie heb met God en voel ik me geliefd door God. Die liefde wil ik niet voor mezelf houden, maar doorgeven aan anderen”, verklaart hij.
Nadat zo'n twintig jaar bijna geen franciscanen intraden, legden in 2015 behalve Jan nog drie jonge broeders hun tijdelijke geloften af. Afgelopen september begonnen twee broeders aan hun noviciaat. Een daarvan is intussen gestopt. “Het is een prachtig leven, maar niet voor iedereen”, zegt de overste van de Nederlandse provincie, Rob Hoogenboom (69). Omdat bij de roepingenbroeder regelmatig geïnteresseerden aankloppen, verwacht hij de komende jaren nog wel meer nieuwe mensen. “Gelukkig hebben we altijd een structuur overeind gehouden waarin intreden mogelijk is.”

Ambitieuze plannen
Tot nu was het noviciaatsjaar samen met de broeders uit Duitsland, vanaf komend jaar is er een internationaal noviciaat in Ierland. Provinciaal Hoogenboom noemt de jonge mannen die zich melden 'goede gasten'. “Toen ik begon als achttienjarige was ik verschrikkelijk groen. Dit zijn volwassen kerels die het nodige hebben meegemaakt. Ze zijn al gevormd, dus het gaat erom: hoe kunnen ze – met hun sterke kanten en beperkingen – zo goed mogelijk invoegen in een religieuze gemeenschap?”
Om dit proces te vergemakkelijken hebben de franciscanen vier jaar geleden besloten om van Amsterdam en Megen communiteiten te maken voor de meest vitale broeders. “Hier in Amsterdam zaten toen vier mensen boven de tachtig. Gesprekken gaan dan toch vaak over kwaaltjes en dokters; dat vonden we geen milieu voor jonge mensen.” Op verzoek verhuisden de oudere broeders naar Nijmegen, Utrecht, Valkenburg, Warmond, Weert of Wijchen. Die communiteiten vergrijzen sterk en zullen op termijn moeten worden opgegeven. Recent gold dat al voor Delft.
Sinds hij in 2013 provinciaal werd, had Hoogenboom te maken met vijftig sterfgevallen, waarvan twaalf in het buitenland. Van de 97 resterende broeders zijn er veel rond de 85 jaar. “Laatst overleden er drie in één week. Soms voelt het of ik een sterfhuis run. Ik zie veel andere ordes die moeten afsluiten, dus ik ben blij dat ik ook bezig mag zijn met toekomstplannen.”
Die blijken ambitieus. Afgelopen december tekenden de franciscanen de koopovereenkomst van het voormalig kapucijnenklooster in het centrum van 's-Hertogenbosch. Op verzoek van de jonge broeders start daar in 2018 een nieuwe communiteit met een accent op pastoraal en diaconaal werk.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Agenda