Dichteres Wisława Szymborska (88) overleden
De Mozart van de poëzie
De Poolse dichteres Wisława Szymborska is gisteren op 88-jarige leeftijd overleden. Ze won in 1996 de Nobelprijs voor de Literatuur. In haar werk staat een tedere kijk op alledaagse dingen centraal.
De juryleden van de Nobelprijs noemden de dichteres in hun rapport de ‘Mozart van de poëzie’. Ze wist de elegantie van taal te combineren met de razernij van Beethoven. Humor was een belangrijk element in haar gedichten, evenals speelsheid en ironie.
Szymborska studeerde letterkunde en sociologie in de Zuid-Poolse stad Krakau. Ze publiceerde haar eerste gedichten vanaf 1945.
De Nederlandse journalist John Albert Jansen maakte een documentaire over Szymborska voor Het uur van de wolf. Klik hier om de documentaire, uitgezonden op 14 juni 2011, te bekijken. Lees hieronder een van haar mooiste gedichten: Niets cadeau.
Niets cadeau
Niets cadeau gekregen, alles te leen.
Tot over mijn oren in de schulden
zal ik met mezelf
voor mezelf moeten betalen,
mijn leven voor mijn leven geven.
Het is nu eenmaal zo geregeld
dat het hart terug moet
en de lever terug moet
en elke vinger afzonderlijk.
Te laat om het contract te verbreken.
De schulden moeten worden geïnd,
het vel over de oren gehaald.
Op de wereld loop ik rond
in de menigte van andere schuldenaren.
Sommigen zijn verplicht
hun vleugels af te betalen.
Anderen moeten of ze willen of niet
hun blaadjes afrekenen.
Aan de debetzijde
staat elk weefsel in ons.
Geen wimpertje, geen steeltje
mogen we voorgoed behouden.
De lijst is uitputtend
en het ziet ernaar uit
dat we niets zullen overhouden.
Ik kan me niet herinneren
waar, wanneer en waarom
ik zo’n rekening heb laten openen.
Het protest daartegen
noemen we de ziel.
En dat is het enige
wat niet op de lijst staat. - Wisława Szymborska
Geertje Cornelissen