Laatste nieuws

  • 1
  • Nijkleaster-pionier reageert op Volzin-lezing

    “Nijkleaster moet een plek zijn waar de deur altijd openstaat en waar iedereen welkom is.” Pionier-predikant Hinne Wagenaar wil met zijn kloosterproject in het Friese Jorwert een gastvrije plek bieden aan iedereen die daar behoefte aan heeft. Op 25 april zal hij tijdens de Volzin-lezing ingaan op de betekenis van gastvrijheid in relatie tot Nijkleaster (‘nieuw klooster’).Hoe krijgt gastvrijheid vorm in Nijkleaster? Wagenaar geeft een voorbeeld. Elke woensdagmorgen is er een kleasterochtend met ‘Kleasterkuier’, een spirituele wandeling. “De deur staat open; de voorganger staat in de deuropening en begroet de mensen met ‘Wees hier welkom’. Men zit vervolgens kleumend in de niet-verwarmde kerk bij elkaar voor een korte viering, waarna er gewandeld wordt. Na de wandeling eet men samen. Elke deelnemer brengt iets mee en dat wordt met elkaar gedeeld. De deelnemers, die overal vandaan komen en uiteenlopende achtergronden hebben, delen hun eten zonder aarzeling met elkaar, ook al komen ze voor de eerste keer.”  Wagenaar was van 1998 tot 2002 predikant in Kameroen, waar hij gastvrijheid op een andere manier heeft ervaren. “In Nederland zijn de mensen hartelijk, maar ook op zichzelf gericht. Gastvrijheid is ook minder nodig. Als je ’s avonds langskomt, heb je een veilige plek om naar terug te keren. In Afrika ligt dat anders, gastvrij zijn is harder nodig.” Toch hebben Nederlanders ook behoefte aan een plek waar ze hun verhaal kwijt kunnen en op adem kunnen komen. “Zo’n plek willen we zijn met Nijkleaster. Vooral als over een paar jaar het kloostergebouw er staat, dan kunnen we ook gastvrije overnachtingen aanbieden.” Klik hier om u aan te melden voor de Volzin-lezing. Dit kan tot uiterlijk 1 april. Read More
  • 'Israël is niet het beloofde land'

    Op 17 maart gaat Israël naar de stembus. De regering is gevallen over een conflict over het joodse karakter van Israël. Vredesactivist Gied ten Berge en zijn organisatie steunen de oppositie tegen de rechtse religieuze krachten in Israël. Ik ben nog maar amper binnen, heb mijn jas nog niet uitgetrokken, of Gied ten Berge steekt al van wal. “Wist je dat? In het bijbelse Hebreeuws betekent het woord bitahon ‘vertrouwen op God’, in hedendaags Hebreeuws betekent hetzelfde woord ‘militaire veiligheid’. Ik lees dat net in een boek over geschiedenis van de joodse kritiek op het zionisme. Veelzeggend!”Vijfenendertig jaar lang was Gied ten Berge (66) werkzaam bij het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) en bij de katholieke vredesbeweging Pax Christi. Werken aan vrede was tot 2008 zijn beroep. Zijn roeping is het gebleven. Zijn aandacht gaat nu vooral uit naar het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Ten Berge is voorzitter van het Steuncomité Israëlische Vredes- en Mensenrechten Organisaties (SIVMO) en actief binnen Kairos Palestina Nederland, een club die in navolging van het Palestijnse Kairosdocument (uit 2009) stem wil geven aan de Palestijnse christenen. Nee, hij is niet van de ‘Gretta Duisenberg-richting’, zegt hij. “Mijn ambitie is grensganger te zijn, geen partijganger. Aan dat laatste heeft de wereld, hebben ook de Palestijnen geen behoefte, Israël evenmin! Als vredesbeweger ben ik op zoek naar mensen en groepen die eerder pluraal dan monolithisch, eerder inclusief dan exclusief, denken. Binnen elk land en elke religie vind je zulke stromingen. Zij maken het verschil. Die mensen wil ik steunen.” Read More
  • Krimpen zonder kramp

    Of het nu om een krant gaat of om een kerk, beide eerbiedwaardige instituties hebben in onze tijd te maken met krimpende aantallen. Moeten ze daarom gaan twijfelen aan zichzelf? In de kramp schieten? Meer leuke dingen voor de mensen gaan doen? NRC-journalist Pieter van Os stelde deze vragen onlangs aan de orde in een overweging in de vrijzinnige Vrijburgkerk in Amsterdam (zie blz. 20 e.v.). “De wervingskracht van een nerveus, onzeker persoon of instituut is (…) niet bepaald hoog. De zoektocht naar vernieuwing en verandering leidt bovendien af van wat een krant zou moeten doen: zich concentreren op goede verslaggeving. Dat is al moeilijk genoeg. Goede artikelen. Goede preken houden”, aldus Van Os. Krant, kerk, blijf jezelf!, zo zou men zijn advies kunnen samenvatten. Zijn eigen krant, NRC Handelsblad, heeft de afgelopen jaren dit advies niet opgevolgd. Maar, inderdaad, weekblad De Groene Amsterdammer is zichzelf gebleven en floreert met 20.000 abonnees als nooit tevoren. Naar een geslaagd kerkelijk voorbeeld blijft het vooralsnog zoeken. Hoe kunnen we krimpen zonder verkrampt te raken? Voor de kerken is dat een hoogst actuele kwestie. Kerken vormen immers momenteel krimporganisaties zonder gelijke. Ledental, inkomsten, gebouwen, personeel, alles krimpt. En alsof dat alles al niet genoeg een probleem is, hebben sommige kerken ook nog eens te maken met een leiding die aanstuurt op krimp dan wel van de krimp ge- en misbruik maakt om eigen kerkpolitieke doeleinden door te voeren. Daar komt het verwijt op neer dat de Utrechtse priester en oud-hoogleraar praktische theologie Jozef Wissink maakt aan kardinaal Eijk. Onder Eijk is het aantal parochies in het aartsbisdom (de provincies Utrecht en Overijssel en grote delen van Gelderland en Flevoland) door fusie teruggebracht van 326 in 2007 tot 48 nu. Maar, zegt Eijk in zijn adventsbrief, dat getal zal nog verder terugmoeten: naar circa 20. En laat dat nu precies het te verwachten aantal priesters zijn, zegt Wissink. Klerikalisme van de bovenste plank dus: niet het ambt ten dienste van de gelovigen maar de gelovigen ten dienste van het ambt. En passant vraagt de hoogleraar zich ook nog af of Eijk wel tot ‘dialogaal leiderschap’ in staat is. “Zijn stijl is meer die van een interim-manager, maar die kunnen alleen zo functioneren, wanneer ze binnen enkele jaren weer weg zijn om plaats te maken voor meer normale wijzen van met elkaar omgaan.” De kritiek moet hard aangekomen zijn. In een lange verklaring wijst Eijks medewerker Roland Enthoven Wissink terecht. Wissink maakt Eijk tot zondebok en de waarheid is daarbij ‘het eerste slachtoffer’. Naar bekend rooms recept hebben verontruste parochiebesturen intussen een petitie tegen Eijk aan de paus opgesteld.Intussen kwam Eijks antipode, de Groningse bisschop Gerard de Korte, met een geheel ander geluid. Zijn bisdom gaat terug van 80 naar 19 parochies. Maar dat betekent niet dat in plaatsen waar geen kerkgebouw meer is, er geen vitale katholieke gemeenschap kan bestaan. Men kan bijvoorbeeld ook samenwerken met een plaatselijke protestantse kerk of gebruikmaken van een aula van een school. De Korte: “Door alleen te denken in termen van teruggang en krimp bouwen wij niet op maar breken wij af. Denken in termen van louter krimp dreigt ieder enthousiasme te doven.” Krimp hoeft niet per se tot verkramping te leiden. Zo kan men ook het onderzoek samenvatten dat Volzin uitvoerde naar de fenomenen consuminderen en vasten. De uitkomsten daarvan leest u in onze special Minder = Meer. Persoonlijk is het nooit mijn favoriete vrijetijdsbesteding geweest, maar die van wetenschapper Martin van der Gaag was het wel: winkelen. Tot hij zich afvroeg: waarom eigenlijk? En hij ermee ophield. “Dat scheelde behoorlijk veel geld, want ik was van kind af aan gewend altijd wat te gaan kopen om even te ontsnappen over de toekomst.” Een heel positieve vorm van krimp, lijkt me: terug naar de kern van je leven, terug naar datgene waar het in het leven werkelijk om gaat. En, zoals moslim Mohammed Ajouaou getuigt, oog krijgen voor de mensen die het minder getroffen hebben. Ik moest bij zijn woorden meteen denken aan de Griekse bevolking die zucht onder afgedwongen economische sanering. Publieke opinie en politici tonen weinig compassie Read More
  • Glossy hype

    Ik heb ontdekt dat ik heel erg achterloop. Ik heb nog geen eigen glossy en dat kan echt niet meer. Glossy’s zijn hot. Na de glossy’s Jezus!, Calvijn en Thomas verschijnt over een paar maanden een glossy over Mohammed en zojuist las ik dat ook de Buitenkerk in Kampen een eigen glossy krijgt. Mijn Buitenkerk heet die. De kerk wordt met sluiting bedreigd en met deze uitgave willen de initiatiefnemers laten zien dat de Buitenkerk meer is dan een gebouw met vier muren waar zondagse diensten worden gehouden. Je kunt het tegenwoordig zo gek nog niet bedenken of er is een glossy van: Maarten van Rossem, Heer Bommel, Zeeland, vegetariërs, stilte, de Gouden Eeuw. Voor een kleine 20 euro kun je zelfs je eigen glossy maken. Ik voel me er een beetje ongemakkelijk bij, een glossy waarin een persoon centraal staat. Moet je je indenken, zestig glanzende pagina’s over jou. Dat moet je ego toch wel strelen. Ik kan me meer voorstellen bij een glossy over een onderwerp. Zo heb ik best wel sympathie voor Jezus! en vind ik het initiatief van de Buitenkerk een leuk idee, maar ik heb zelf weinig met het format. Vooral het luxe van de uitgave spreekt me niet aan, een mooi vormgegeven ‘gewoon’ tijdschrift is toch al prachtig?Gelukkig duurt het nog even voor ik weer jarig ben. Hopelijk komt er tegen die tijd niemand op het idee mij mijn eigen glossy te geven. Rita van Nierop is stagiaire bij Volzin. Ze studeerde religiewetenschappen. Read More
  • Het bruggetje van Bartlehiem

    Ik was acht jaar oud en zat voor onze nieuwerwetse televisie. De sprietantenne zorgde voor de nodige sneeuw, buiten bij min achttien lag nog veel meer. Koos Postema presenteerde een programma waarin niets gebeurde, behalve dat hij aanhoudend sigaretten rookte en dat naast hem een kaartje van Friesland hing. Maar van tijd tot tijd werd het gebrek aan spanning doorbroken door een bakelieten telefoon die rinkelde en door livebeelden van verslaggever Arie Kleijwegt, staande op het driestromenpunt op die ijskoude winterdag. Achter hem de Finkumervaart, rechts van hem de Dokkummer Ee en links de Oudkerkervaart. Ze kwamen hier twee keer langs, de rijders van de Elfstedentocht van 1963. Kleijwegt probeerde de weinige overgebleven wedstrijdrijders en toerrijders te interviewen: hoe is het nu met u? IJspegels uit baarden, hologige verdwaasden. De laatste tocht was zeven jaar eerder geweest, maar toen waren de omstandigheden vriendelijk, nu was het bar en boos. Alle deelnemers leden.De locatie: Bartlehiem, een gehucht met een paar huizen en boerderijen, zeventig inwoners, met het beroemde bruggetje. Geboortegrot van mythen. Bedevaartsplaats voor mensen die het geloof aanhangen dat een klein land groot kan zijn. Ooit stond er een klooster, Bethlehem genaamd. Nu heet het Bartlehiem en is het een pleisterplaats in de Elfstedentocht voor schaatsers, fietsers en skeeleraars. De tocht voor fietsers wordt ook al sinds 1912 gehouden, drie jaar na de eerste tocht voor schaatsers. Het is een bruggetje van niks, maar er zijn al miljoenen foto’s en selfies gemaakt op deze plek. Zeventigplussers hebben op het Polygoonjournaal Jeen van den Berg nog zien winnen in 1954. Zestigplussers als ik bevroren mee voor de tv in 1963. Veertigplussers herinneren zich de gekte die losbarstte toen in 1985 voor het eerst in 22 jaar de tocht der tochten weer werd gehouden. Live op tv in Australië en Japan met vol onbegrip stamelende commentatoren. Belgische camaramannen reden op motors mee over het ijs. Er waren een miljoen toeschouwers in Friesland. Ik had met een vriend afgesproken in Harlingen, maar lag ziek thuis. Koorts had ik niet nodig, die kwam vanzelf. Bartlehiem is sinds er televisie is dé iconische plaats van de Elfstedentocht. Meer dan dat: het is het epicentrum van de gekte die het schaatsen in Nederland teweegbrengt en die niet te vergelijken is met sportgekte elders. De helden heten geen Daphne, Lionel of Serginho, maar Sietske, Tjalling en Jeen. Ze zijn geen rechtenstudent of ambtenaar, maar spruitjeskweker en boerin. Het is de eredienst van de spagaat: ‘doe maar gewoon’ en ‘doe maar gek’. Als in Nederland de temperatuur twee graden zakt, zijn de rayonhoofden al bijeen. Voor ijsmetingen in IJlst worden tv-programma’s onderbroken. Zelfs de belangstelling voor de Amerikaanse Superbowl en de Zweedse Vasaloppet – meer dan 15.000 langlaufers! – kunnen de Friese gekte niet evenaren. Ik was er enkele jaren geleden, bij het bruggetje, op een druilerige zomerdag. Het was er op een enkele fietser in regenjack na doodstil. Maar toen ik op een bankje ging zitten en mijn ogen sloot, hoorde ik heel in de verte het ijs knerpen op de Dokkummer Ee. Zachte geluiden van gejuich, ver weg. Ze komen er weer aan! De temperatuur daalde voelbaar en de daken van de boerderijen werden wit. Een man met een ijsmuts en een ouderwetse microfoon boog zich over me heen en vroeg: “Hoe is het nu met u? Nog tien kilometer!” Het bruggetje van Bartlehiem zag ineens zwart van de mensen. Willem van der Meiden bericht in de rubriek Ommegang nieuwe en oude 'heilige' plaatsen in Nederlands twaalf provincies. Read More
  • Gastvrije abdij ontvangt Volzin

    “Alle gasten die aankomen moeten worden ontvangen als Christus zelf, want Hij zal eens zeggen: ‘Ik kwam als gast en gij hebt Mij opgenomen.’” “Omwille van de gast breekt de overste de vasten.” “Een voldoende aantal bedden moet daar [het gastenverblijf, red.] altijd gereed staan.” Het zijn enkele citaten uit de regel van St. Benedictus uit de 6e eeuw over het ontvangen van gasten. Deze regel wordt gevolgd door de trappisten, die regelmatig gasten van allerlei komaf in hun abdij verwelkomen. Heel toepasselijk dus dat dit jaar de Volzin-lezing – nota bene over gastvrijheid - juist in een abdij plaatsvindt. Broeder Bernardus Peeters, sinds 2005 de abt van de trappistenabdij Koningshoeven, zal de lezing verzorgen.  In Koningshoeven (nabij Tilburg) ontvangen de trappisten ruim vijftienhonderd gasten per jaar. De gasten hebben uiteenlopende achtergronden, maar de monniken benaderen iedereen zonder onderscheid. Broeder Bernardus ziet in elke gast een mogelijkheid voor een ontmoeting met God. “Gastvrijheid schept een open ruimte voor die ontmoeting, met elkaar en met God.” Gasten op deze manier welkom heten en onderdak bieden lijkt eenvoudig en vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Voortdurend openstaan voor het vreemde vraagt veel, je moet telkens je eigen zekerheden loslaten. Toch kan de ontmoeting in het klooster ook verrijkend werken, voor zowel de trappist als de gast. De gast leert de monniken kritisch naar zichzelf te kijken door een spiegel voor te houden, het klooster schept ruimte voor bezinning. In de lezing zal abt Bernardus laten zien hoe de broeders in Koningshoeven vorm geven aan gastvrijheid om tot ‘echte ontmoeting’ te komen. Kunnen we in deze tijd van sociale media de ander nog wel écht ontmoeten? Klik hier om u voor de Volzin-lezing aan te melden. Dit kan tot uiterlijk 1 april Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6

Doorzoek de website

volzinlezing 2015

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda