FacebookTwitterLinkedIn
dinsdag, 05 June 2018 07:22

Er hoeft helemaal geen ‘Europese islam’ te komen

column Enis Odacii column Enis Odacii Christiaan Krouwels

De Duitse islamoloog Abdel-Hakim Ourghi pleitte vorige maand in Volzin ervoor dat moslims “dringend een ‘Europese islam’ nodig hebben”. Hij stelt dat hun uitleg van de godsdienst de islam reduceert tot “verplicht gedrag, dogmatiek en een bundel vol definities”. Deze Abdel-Hakim Ourghi timmerde afgelopen oktober veertig stellingen op een Berlijnse moskeedeur, geheel in de traditie van Maarten Luther. Luther leidde dankzij zijn actie de Reformatie in, en moslims zijn daar nu ook wel aan toe, volgens Ourghi. “De islam zit in een diepe crisis. Mensen zijn veranderd, maar de islam is nog grotendeels hetzelfde als eeuwen geleden.” Zijn waarschuwing: als er geen hervorming plaatsvindt, dan moet de islam wel op geweld uitlopen. Toe maar! Ik ging er even goed voor zitten, hoe gaan we dat dan doen? Ourghi: “De eerste stap naar een Europese islam is de Koran als louter tekst beschouwen. De Koran is slechts dode letter als hij niet tot leven wordt gebracht door de interpretatie in het licht van de tijd.” Ja, zie ik u knikken! Eindelijk iemand die het zegt!

Het probleem van Ourghi en andere seculier-liberale moslims is dat ze een recht lijntje trekken tussen Koran en kritisch denken. Geloof je dat de Koran direct van God afkomstig is, dan kun je niet kritisch denken want dan word je belemmerd in het aanpassen van islamitische leerstellingen. Je gaat immers niet aan Gods letterlijke woorden sleutelen. Door de Koran een mensenboek te laten zijn kun je veel eenvoudiger leerstellingen veranderen, want dan is het een kwestie van debat en discussie onder mensen. De seculiere moslims spiegelen zich daarbij aan christenen, vandaar de roep om een ‘Europese islam’. Christenen hebben lange tijd geloofd dat de Bijbel van kaft tot kaft Gods openbaring was (sola scriptura). Eenmaal ingehaald door de wetenschap, veel archeologisch onderzoek en nog meer linguïstisch bewijsmateriaal moesten de geestelijken wel erkennen dat de Bijbel door mensenhanden geschreven is, ‘maar wel waren de schrijvers door de Heilige Geest geïnspireerd’. Prima, niks mis mee. Door de erkenning van de menselijkheid van het Evangelie bleek er binnen het christendom opeens kritisch brononderzoek mogelijk, een die heeft geleid tot een herbezinning op bepaalde geloofsstellingen die we tegenwoordig bijzonder achterhaald zouden vinden. Wetenschap, ratio, kritisch denken werden de norm en vormden de opmaat tot wat we zelfs nu het christelijk humanisme noemen, waarin ethiek, moraal en gelijkwaardigheid de ‘unieke’ leidende kaders zijn geworden. Koppel er de term Verlichting aan en het feest der kritische zelfstandigheid is compleet.

Islam en christendom zijn theologisch niet aan elkaar gelijk. Jezus is niet gelijk aan Mohammed. En de Bijbel is niet gelijk aan de Koran. Wie stelt dat hervorming in de islam pas mogelijk is na de erkenning dat de Koran wel door mensenhanden geschreven moét zijn, trekt de verkeerde parallel. De Koran moet namelijk vergeleken worden met Jezus en niet de Bijbel. Jezus vormt de centrale leerstelling in het christendom en zijn positie kun je daarin niet afzwakken, anders sla je het fundament weg onder het christendom. Stel ik zeg dat het hoog tijd is dat christenen in het Midden-Oosten een ‘Arabisch christendom’ ontwikkelen en dat de eerste stap is dat ze moeten geloven dat Jezus niet meer de weg, waarheid en het leven is en Jezus dus niet meer de Verlosser is. De christenen zouden mij vanwege deze ‘reductie’ voor gek verklaren. Terecht. De Koran heeft voor moslims net zo’n status; de woorden hebben een goddelijke oorsprong en dat geloof maakt dat er geen islam mogelijk is als de Koran ‘gereduceerd’ wordt tot een product van mensen. Nu is het zo dat de Koran wel degelijk een redactionele geschiedenis kent, en dat maakt het punt van Abdel-Hakim Ourghi extra vreemd. De islamitische traditie staat bol van kritisch denken, wetenschap en verregaande ontwikkeling van religieuze standpunten. Dus laat de ‘Europese islam’ vooral geen kopie worden van het christendom, maar een eigen unieke weg gaan. Alle gelovigen in Europa zijn toch al ingekaderd door wetten en verdragen. Wat ze geloven verhoudt zich vooral daartoe.

Enis Odaci is voorzitter van Stichting Humanislam en te volgen via www.enisodaci.nl.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2018

volzin schrijfwedstrijd

 

Agenda