vrijdag, 12 May 2017 11:41

'Wij witte Nederlanders hebben werk te doen'

“Ze vermoordden elkaar daar allemaal. Pas in 1880 kwam er fatsoenlijk bestuur”, voegde een man me toe na een lezing in een kerk. Hij had het over Afrika, het hele continent, en de zegeningen die Europees kolonialisme daar zouden hebben gebracht. Ik voelde verontwaardiging, en ergernis toen hij met zijn wijsvinger ging zwaaien.


Die meneer voelt
ergens ongemak, vermoed ik. Een paar jaar geleden passeerde ik met een Zuid-Afrikaanse vriend een checkpoint in Palestina. Hem stonden de tranen in de ogen. Hij was opgegroeid in een wit, christelijk gezin. Apartheid was simpelweg de natuurlijke, door God gewilde ordening der dingen. In zijn studententijd ontdekte hij geleidelijk wat apartheid echt is. Ook die soldaten zullen op een dag geconfronteerd worden met een systeem van onrecht waarvan ze deel uitmaken, realiseerde hij zich. In die jonge Israëlische soldaten in het checkpoint herkende hij zichzelf
Aan dat moment denk ik vaak terug. Dat komt vooral doordat de vriend toevoegde dat de dag zou komen dat witte Europeanen zoals ik zich rekenschap zouden moeten geven over hun rol in de wereld. Ik voelde ongemak, en ook dat wat hij zei van waarde was. Daar begon een leerproces. Ik kan niet doen alsof, bijvoorbeeld, de bezetting van Palestina niet samenhangt met christelijk zionisme. Het veranderde ook mijn perspectief op de Nederlandse samenleving. Ik werd me bewust van uitsluiting hier. Ik kan niet doen alsof 400 jaar Nederlands kolonialisme geen gevolgen heeft voor onze samenleving nu – iets waar Gloria Wekker op wijst.

Inmiddels zitten we als Nederlanders samen in zo’n leerproces. Het blijkt moeizaam, het leidt tot tegenreacties. Logisch, want ons zelfbeeld is in het geding. Ik voelde dat ook, toen mijn perspectief op Zwarte Piet begon te veranderen. Ik voel het nog steeds, want dit soort leerprocessen gaan een leven lang door. Dat wil niet zeggen dat we gebukt onder gevoelens van schaamte door het leven moeten gaan. Bewustwording over racisme leidt juist tot meer vrijheid voor meer mensen. Wij – witte Nederlanders – hebben werk te doen. Dat is vaak ongemakkelijk, en we zien er tegen op. Belangrijk is het wel.

Janneke Stegeman is Theoloog des Vaderlands en werkt bij debatcentrum De Nieuwe Liefde.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2017

volzin schrijfwedstrijd

Dank aan allen voor uw inzendingen! Er zijn 112 essays ingezonden waar de jury zich momenteel over buigt. De deelnemers ontvangen uiterlijk 1 december bericht over de uitslag. De winnende essays zullen verschijnen in het eerste Volzin-nummer van 2018. 

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda