Laatste nieuws

  • 1
  • 'Liever gekneusd, gewond en vuil'

    Paus Franciscus benadert mensen niet pedant maar op ooghoogte. Hij is daarom ook in Nederland ongekend populair. Zijn niet-vrijblijvende boodschap krijgt echter minder aandacht. Die boodschap is er een van evangelische maatschappijkritiek en vormt een uitnodiging tot solidariteit met wie niet in tel zijn. In het eerste jaar van zijn pausschap heeft de wereld paus Franciscus bovenal leren kennen als een kerkleider met een menselijk gezicht. Keer op keer verbaast hij met zijn verrassend optreden zowel vriend als vijand. Hij belt briefschrijvers om hen moed in te spreken, viert zijn verjaardag in alle eenvoud met een aantal zwervers en schijnt ’s nachts in priesterlijk tenue buiten het zicht van de camera’s in Rome aalmoezen uit te delen. Daarmee toont hij solidariteit met diegenen die in de marge staan. Dit menselijk gezicht combineert hij met een daadkrachtig optreden tegen allerlei vormen van decadentie en schimmige zelfverrijking. De uiterst grondige manier waarop Franciscus de reorganisatie van de in opspraak gekomen Vaticaanse bank ter hand neemt, spreekt in dit verband boekdelen. Reden genoeg voor het Amerikaanse magazine Time om Franciscus eind 2013 uit te roepen tot ‘man van het jaar’. Franciscus “heeft de woorden niet veranderd, maar wel de melodie”, aldus Time. Een rake typering. Deze paus – die zichzelf overigens liever ‘bisschop van Rome’ noemt – zegt en doet geen dingen die de traditie volkomen vreemd zijn. Maar de wijze waarop hij zijn woorden verbindt met zijn daden, spreekt tot de verbeelding. Zijn woorden klinken als nieuw, omdat ze samenvallen met wat hij uitstraalt en met wat hij doet. Hij komt over als een man uit één stuk, met een luisterend oor voor wie in de huidige samenleving niet meetellen. Gewonde kerkHet krachtigst komt dit naar voren in Franciscus’ aandacht voor de armen. Dat zijn aandacht voor hen niet blijft steken in abstracte woorden, maakte hij afgelopen zomer duidelijk door het Italiaanse vluchtelingeneiland Lampedusa te bezoeken. De plaats waar heel Europa van wegkijkt, werd zo opeens wereldnieuws. In de mis die hij met de vluchtelingen vierde, sprak hij over de grote verantwoordelijkheid die alle mensen hebben om elkaar te zien als zuster en broeder. En benadrukte hij het pijnlijke feit dat de vluchtelingenboten van ‘voertuigen van hoop’ waren veranderd in ‘voertuigen van de dood’. Ongemakkelijke woorden die een aantal maanden later aan zeggingskracht wonnen, toen begin oktober bij een tragisch ongeluk honderden mensen verdronken in de Middellandse Zee. Daags na dit drama uitte Franciscus zijn verbondenheid met de vluchtelingen in een gebed. “Laat ons hart huilen en laten wij bidden in stilte”, sprak hij. Stilte daalde neer over het Sint-Pietersplein. Read More
  • 'Deze mensen schreeuwen om bekeken te worden'

    "Zet iemand klem en hij wordt creatief." Het Museum voor Religieuze Kunst te Uden wijdt een expositie aan religieuze kunst van gedetineerden, die tot en met 29 juni te bekijken is. Gastconservator Legs Boelen: "Want wie op zichzelf wordt teruggeworpen, kan tot prachtige dingen komen." Boelen kwam op het idee voor deze expositie 'Vast geloof', omdat hij eerder al als kunstdocent gedetineerden begeleidde. Kunstprojecten van gedetineerden zag Boelen ook van dichtbij op andere plekken in Europa. "Ik heb daardoor ervaren dat het een flink thema is. Het gaat namelijk niet slechts om gedetineerden, het gaat om mensen die gevoelens uiten in de vorm van kunst." ReligieMaar wat kenmerkt kunst van gedetineerden? Boelen: "Religieuze thema's komen vaak terug. Een vrijheidsstraf zet mensen aan het denken. Het ligt dan voor de hand dat bijvoorbeeld zingeving en religie in het leven belangrijk worden." De tentoonstelling 'Vast geloof' bevat vooral kunst van Nederlandse gedetineerden. "Maar dat betekent niet dat het om uitsluitend christelijk gekleurde kunstuitingen gaat", legt Boelen uit. "De kunst is juist heel divers. Denk bijvoorbeeld aan boeddhistische en islamitische elementen. Maar ook satanistisch of meer in de richting van voodoo. En ook de emoties achter de kunstwerken lopen enorm uiteen." Wat Boelen verder aan de kunstwerken is opgevallen, is dat ze een kleurrijk geheel vormen. "Het is vrijwel zeker een reactie op de rigide, grijze gevangenissfeer." Naast kunst van jongere en oudere gedetineerden, zit er ook kunst van een aantal vrouwen bij. BoelencollectieVoor de expositie putte de gastconservator ook uit zijn eigen zogeheten 'Boelencollectie', die hij in de loop der jaren kon aanvullen dankzij zijn werk. Boelen werkte tientallen jaren als docent en coördinator kunstzinnige vorming in de Penitentiaire Inrichting Vught. "Dat heeft een prachtige verzameling opgeleverd die absoluut een expositie waard is." Boelen vindt het niet moeilijk om te bedenken waarom deze expositie een bezoek waard is. "Het geeft een kijk in een niet-verwachte belevingswereld van mensen die binnen de dikke muren van het gevang leven. Deze mensen schreeuwen om bekeken te worden. En die schreeuw is, alleen al getuige de kunst die ze gemaakt hebben, ook zeker te begrijpen." Voor meer informatie over de expositie 'Vast geloof' - religieuze kunst van gedetineerden: www.museumvoorreligieuzekunst.nl  Read More
  • Te huur: huis van God

    Steeds minder mensen, steeds meer onderhoud. Het is de bittere realiteit voor veel Nederlandse kerken. De gebouwen, ooit vol overtuiging gebouwd als huis van God, worden daardoor steeds vaker rijp voor verkoop of zelfs sloop geacht. Zonde op veel manieren, vindt huureenkerk.nl. Het huis van God? Dat moet gewoon te huur zijn. "Een kerk huren voor allerlei doeleinden is niet nieuw, dus is huureenkerk.nl dat ook niet", vertelt Kees van Duijn, een van de initiatiefnemers. "Wij zijn in praktische zin vooral een partij die een zoekmachinefunctie vervult, waarin we zoveel mogelijk kerken die gehuurd kunnen worden, overzichtelijk weergeven op de website." Van Duijn, Sjoerd Hogenbirk en Martijn Harlaar zijn de bedenkers van huureenkerk.nl. Het trio heeft zelf ook een kerkelijke achtergrond. Ze profileren zich als 'zelfstandige sociaal-ondernemers met hart voor de kerk', met als uitgangspunt dat kerken toegankelijker worden voor een breder publiek. Dan zouden bijvoorbeeld ontwikkelingen als vergrijzing veel minder een bedreiging voor de toekomst van een kerkgebouw zijn. Honderden kerkenOp dit moment zijn er ruim twintig 'huurkerken' te vinden op de website en daar moeten er natuurlijk meer bij komen, legt Van Duijn uit. "Het exacte getal weet ik niet, maar in Nederland zijn er honderden kerken die verhuurd zouden kunnen worden." Dit zijn kerken van verschillende christelijke stromingen, die niet allemaal hetzelfde tegenover het idee van verhuur staan. "We benaderen allerlei kerken, ongeacht de geloofsstroming. We merken wel dat protestantse, vooral hervormde gemeenten meer open staan voor verhuur van hun gebouw." Bij rooms-katholieke kerken ligt dat toch iets anders, aldus Van Duijn: "De kerk verhuren voor exposities en bepaalde concerten kan wel, maar er zijn toch wat minder mogelijkheden als het gaat om doeleinden waarvoor de kerk gehuurd wordt." Een gemiste kans, denkt Van Duijn, die het jammer vindt dat kerken het financieel steeds lastiger krijgen. "Door een kerk te verhuren, genereert een kerkgemeenschap meer inkomsten." En dat kan kerken meer lucht geven op financieel gebied, bijvoorbeeld omdat onderhoud van het gebouw dan in verhouding minder geld opslokt. Het was voor huureenkerk.nl-collega Harlaar reden om dit voordeel toe te lichten in een ingezonden brief aan de Volkskrant. Van Duijn: "Mijn collega reageerde daarmee ook op het bericht dat Nederlandse kerken geen geld meer hebben om armoede te bestrijden. Ook dat probleem zou opgevangen kunnen worden als kerken hun gebouw ook voor andere doeleinden willen verhuren." Vooral concertenDie andere doeleinden hoeven overigens helemaal niet spannend of godslasterlijk te zijn. Sterker nog, kerken worden tot nu toe voor gangbare evenementen gehuurd. Dat laat huureenkerk.nl zien met een eigen Landelijke Monitor Kerkverhuur 2014. Concerten (31%), vergaderingen (25%) en bruiloften (11%) scoren hoog. Maatschappelijke instellingen en particulieren zijn grootgebruikers; donderdag tot en met zondag zijn de dagen waarop de kerk het meeste gehuurd wordt. Of deze gegevens nog veranderen weet Van Duijn niet, maar de drie initiatiefnemers hopen dat godshuizen in de toekomst steeds toegankelijker worden voor een breed publiek. "Omdat wij een hart voor de kerk hebben, hopen we dat de kerk op deze manier ook meer het hart van een dorp of wijk kan worden." Het interieur op bovenstaande foto is van de Nieuwe Kerk in Utrecht. Het initiatief huureenkerk.nl wordt ondersteund door de Protestantse Gemeente Utrecht. Read More
  • 'God geeft niks om religie. Ik ook niet'

    De Amerikaanse zanger Damien Jurado is een unieke figuur binnen de wereld van de popmuziek. Deze religieuze fantast geniet binnen de alternatieve popgemeenschap groot respect. Wellicht omdat hij voorziet in een spiritueel vacuüm? Zelf noemt hij zich liever spiritueel dan religies. Regels of een kerk interesseren hem niet. "Ik heb het over een persoonlijke relatie met een levende God, je Schepper." Steeds meer mensen ontdekken de psychedelische folk-pop van de eenenveertigjarige Amerikaanse singer-songwriter Damien Jurado. Een van zijn oudere nummers, Everything Trying, draagt een van de sleutelscènes van Paolo Sorrentino’s recente prachtfilm La Grande Bellezza, maar de grootste magneet voor de belangstelling voor zijn werk wordt gevormd door Jurado’s laatste twee albums, Maraqopa (2012) en Brothers And Sisters Of The Eternal Son (2014), een tweeluik over een verzonnen woestijnsekte, wachtend op The Second Coming Of Christ, die per UFO staat te geschieden. Mythisch landschapDe liedjes van Damien Jurado klinken goudeerlijk, maar men mag hem gerust een fantast noemen. Echter wel – en dat maakt hem een unieke figuur binnen de huidige popwereld – een religieus bevlogen fantast. Damien Jurado is belijdend christen. Wanneer je hem in levenden lijve ontmoet, vraag je je af hoe deze wat bonkig ogende figuur uit Seattle zo’n levendige en creatieve verbeeldingskracht kan hebben. Met zijn van elke vorm van glamour gespeende no-nonsensehouding lijkt hij zo uit een film van de Coen Brothers weggelopen. Toch ontspon zich in zijn hoofd een wonderlijk scenario rond een paradijselijk oord in een Amerikaanse woestijn, dat de naam Maraqopa draagt. De bewoners van dit Utopia – excusez le mot nu John De Mol het gedachtegoed van Thomas Moore op het hakblok van de kijkcijfers legde – houden ogenschijnlijk het midden tussen hippies en apostelen. Zij – de broeders en zusters van de Eeuwige Zoon dus – dragen namen als Donna, Malcolm, Katherine en Joy. Op deel twee, Brothers And Sisters Of The Eternal Son, zingt Damien Jurado over hen liedje na liedje. Hij voorziet hun namen daarbij steevast van het voorvoegsel ‘silver’. Wie zijn zij? Zijn zij moderne heiligen? Zijn zij ‘verlicht’? Zijn zij stoned? De luisteraar mag er naar raden. Ze leven in een mythisch landschap, vol symbolen, magische getallen en vreemde visioenen. De hen omringende woestijnhemel trakteert hen op o.a. regenbogen, Ufo’s, vallende sterren en een ‘metallic cloud’. Het wachten is op Jezus, de Space Messias. De luisteraar is ondertussen geraffineerd meegevoerd in een verhaal, dat elementen bevat van ET, Jesus Christ Superstar, Alice In Wonderland, de Bijbel en Erich von Dänikens Waren De Goden Kosmonauten? Read More
  • Agendapunt nummer één: compassie

    De rooms-katholieke kerk is sinds het Tweede Vaticaans Concilie nu al een halve eeuw het strijdtoneel tussen twee groepen: zij die de kerk willen aanpassen aan de moderne tijd en zij die verontrust zijn over wat zij als een uitverkoop van de traditie beschouwen. Theoloog Erik Borgman wijst in navolging van paus Franciscus een andere weg: compassie met wie weerloos zijn en lijden. Op 22 februari creëerde paus Franciscus negentien kerkleiders tot kardinaal. In een brief liet hij hen weten dat het kardinalaat geen promotie betekent, maar een versterkte plicht tot dienstbaarheid. Tijdens de ceremonie van de kardinaalscreatie benadrukte de paus nog eens dat het ook in hun nieuwe status gaat om de navolging van Jezus. Hij noemde het opmerkelijk dat in de evangelies Jezus zo vaak met zijn leerlingen onderweg is. “Dit is belangrijk. Jezus is niet gekomen om ons een filosofie of een ideologie te leren, maar om ons een weg te wijzen, een reis die wij met hem ondernemen, en wij leren de weg te gaan terwijl wij hem gaan en door hem te gaan.” Op 22 februari viert de r.-k. kerk het feest van ‘de stoel van Petrus’. Het symboliseert de autoriteit van de paus en herinnert de katholieken elders aan de noodzaak om verbonden te blijven met de bisschop van Rome. Emeritus-paus Benedictus XVI, die bij de kardinaal-creatie op 22 februari aanwezig was, had de gewoonte deze verbinding te benadrukken. Dit jaar werd nergens zelfs maar naar dit feest verwezen. In zijn toespraak zei Franciscus tegen de oude en nieuwe kardinalen dat de kerk hun samenwerking en hun gemeenschap, hun communio, met hem en onder elkaar nodig heeft. In dezelfde adem hield hij de kardinalen voor dat hun moed en hun gebed voor de kerk noodzakelijk zijn om het evangelie te verkondigen. De kerk heeft volgens de paus ook hun compassie nodig, “speciaal in deze tijd van pijn en lijden voor zoveel landen in de wereld”. Pijn delenDeze nadruk op compassie kunnen wij na het eerste jaar van zijn pausschap wel een grondtoon in het optreden van paus Franciscus noemen. Voor zijn voorganger Joseph Ratzinger is Jezus vooral een leraar. Voor Jorge Mario Bergoglio is Jezus allereerst degene die zich in Gods naam verbindt met mensen en hun geschiedenis. Omdat deze geschiedenis er voor velen één is van onvermogen en mislukking, van pijn en lijden, is Jezus’ lijden en dood een uitdrukking van deze verbondenheid zonder enig voorbehoud. Benedictus XVI beklemtoont dat het lijden van Jezus een teken is van Gods mateloze liefde. Die liefde geeft ons wat wij uit onszelf niet kunnen bereiken, maar wat we niettemin nodig hebben om te worden gered. Franciscus spreekt dat niet tegen, maar begint aan de andere kant. Jezus deelt volgens hem in onze machteloosheid en in onze hunkering die machteloosheid te doorbreken. God verbindt zich met onze pijn en ons verlangen naar verlossing. In en door dit delen en deze verbinding is de verlossing begonnen en kunnen wij ons ons op onze beurt daarmee verbinden. Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Doorzoek de website

In dit nummer

Klik op de onderstaande cover om naar de inhoudspagina te gaan.

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda

Advertenties