Laatste nieuws

  • Latex pakjes

    "Jij bent tenminste niet zo'n natte." Deze uitspraak vat ongeveer de reacties op mijn coming out (zo'n acht jaar geleden)
  • 'Heb je die vluchtelingen gezien?'

    Heb ik tijdens mijn vakantie nog iets gemerkt van het vluchtelingenprobleem? Die vraag is me na terugkeer uit
  • Uitnodiging om te dwalen

    Weinigen bezoeken een begraafplaafs om te wandelen, terwijl het daarvoor vaak prachtige plaatsen zijn. Ik bezoek zelden een begraafplaats om er te
  • 1
  • Latex pakjes

    "Jij bent tenminste niet zo'n natte." Deze uitspraak vat ongeveer de reacties op mijn coming out (zo'n acht jaar geleden) samen. Ik denk er met een goed gevoel aan terug: hoewel ik in een klein dorpje woonde, heb ik nul negatieve reacties gehad toen ik uit de kast kwam. Iedereen – met name mijn eigen generatie – leek het prima te vinden. Af en toe kreeg ik in de kroeg een arm om m'n schouder en hoorde dan "Hé Jeroen, ik hoorde dat je homo bent, goed dat je het durft te zeggen man!" En dan dus vaak die ene zin, waarmee bedoeld werd dat ik me niet 'als een homo' gedroeg. Ik was gewoon Jeroen, gewoon Jeroen, en ik viel toevallig op jongens. Gay Pride Eén keer was ik op de Gay Pride. Ik herinner me vooral de gespierde, gebruinde vijftigplussers in hun latex pakjes. Ik snapte er weinig van. Hoe kan dit je leven zijn als je zestig bent? Het voelde leeg en oppervlakkig. Ik snapte ook niet zo goed wat het met de strijd voor acceptatie te maken had: als je niet anders behandeld wilt worden vanwege je geaardheid, waarom ga je dan in hemelsnaam in een string op een boot staan dansen? Bevrijdingsdag Dit jaar was ik er weer. Het was anders dan ik me herinnerde. Een bevrijdingsdag. Ik proefde de opluchting in de lucht: vandaag mag ik zijn wie ik ben – man, vrouw, of iets ertussenin – ik mag voelen wat ik voel, houden van wie ik houd! En in gedachten hoorde ik weer die zin, "jij bent tenminste niet zo'n natte," maar deze keer maakte hij me droevig. Geaccepteerde maskers Ik werd geaccepteerd omdat ik niet te veel afweek van de norm, omdat ik paste binnen de reeds geaccepteerde kaders. Maar hoe blij ik daar ook mee was, acceptatie is het nauwelijks te noemen. Het is dezelfde acceptatie als die van 'de goeie Marokkaan' die zich 'gewoon als Nederlander gedraagt'. Het is pas acceptatie wanneer de ander écht anders is, wanneer je weinig of niets van hem of zijn leven begrijpt. De vijftiger die zijn weekenden op flamboyante seksfeestjes doorbrengt, de Marokkaan die veel waarde hecht aan de tradities van zijn ouders, de zeventienjarige homo die wél veel vrouwelijke trekjes heeft. Hebben zij minder recht om zichzelf te zijn? Moeten zij zich achter algemeen geaccepteerde maskers verbergen omdat ze te veel afwijken? Ineens begreep ik het: de strijd voor acceptatie heeft alles te maken met in een latex pakje dansen op de grachten. Jeroen Fierens (25) studeert humanistiek en schrijft op www.eenpadvinder.nl. Read More
  • 'Heb je die vluchtelingen gezien?'

    Heb ik tijdens mijn vakantie nog iets gemerkt van het vluchtelingenprobleem? Die vraag is me na terugkeer uit Zuid-Italië al ontelbare malen gesteld. Maar nee, we hebben aan de kusten van Puglia geen vluchtelingen aan wal zien komen. Gelukkig maar, denk je als toerist dan, je bent stiekem toch blij dat je geen vakantie geboekt had op Kos. Overspoeld Dat Griekse eiland wordt, zo melden de media, momenteel 'overspoeld' door een 'golf' van vluchtelingen die vanuit het nabijgelegen Turkije de oversteek maken naar het veilig gewaande Europa. Het toch al arme Griekenland blijkt niet in staat hen adequate opvang te bieden. Of je zult maar als eerzaam toerist vanuit het Franse Calais naar Engeland willen en geconfronteerd worden met vijfduizend wanhopige en boze migranten die daar onder mensonterende omstandigheden leven in de duinen en pogingen doen om vandaar met hulp van duurbetaalde mensensmokkelaars illegaal het Kanaal over te steken. Metershoge hekken, leger en politie lijken er niet in te slagen hen dit te beletten. Morele verlegenheid Vluchtelingen en migranten, hun komst brengt ons in morele verlegenheid. Niemand weet eigenlijk een oplossing. Politici komen intussen met halfslachtige en populistische maatregelen die het probleem alleen maar erger maken. Asielprocedures leiden slechts tot een groei van het aantal 'illegalen' in ons land, met alle ongewenste menselijke en sociale gevolgen van dien. Hoe overwinnen we onze verlegenheid? Hoe komen we tot het begin van een mogelijke oplossing? Wat in ieder geval geboden lijkt, is realiteitszin. Dit vraagstuk is er niet een van voorbijgaande aard. Dat slachtoffers van oorlog en geweld hun toevlucht zoeken in het veilige Westen is in een globaliserende wereld onontkoombaar. Dat de armen uit de Derde Wereld vroeg of laat bij ons op de stoep staan, is een logisch gevolg van onze rijkdom. Je daartegen afschermen zal niet lukken. Hoe hoog de hekken ook zijn die we rond Europa bouwen, altijd zullen mensen erin slagen om daar overheen te springen of er onderdoor te kruipen. Geef ze eens ongelijk. Eerlijkheid en solidariteit Eerlijkheid kan ook helpen. UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, schat het aantal vluchtelingen wereldwijd op bijna 51,2 miljoen. Ruim 33 miljoen mensen die door geweld en vervolging van huis en haard zijn verjaagd, leven als vluchteling binnen hun eigen land. Miljoenen anderen leven in buurlanden. Slechts een fractie heeft de kracht, de moed en het geld om af te reizen naar Europa. Miniem is het aantal mensen dat Nederland bereikt. Laten we dus niet doen alsof 'wij' vooral de dupe zijn. Solidariteit, ook financieel, met de landen die het meeste vluchtelingen en migranten opvangen, is als rijk land onze plicht. Morele factor En ten slotte is er ook nog de morele factor. Vluchtelingen en migranten zijn mensen zoals wij, mensen met een unieke menselijke waardigheid. In bijbelse termen: ook zij zijn 'kinderen van God', 'onze zusters en broeders'. Dat besef hoog te houden is wel het minste dat wij als christenen kunnen doen. Twee weken geleden luidden kerken in heel Nederland hun klokken om aandacht te vragen voor de situatie van vervolgde christenen in het Midden-Oosten. Een terecht gebaar van solidariteit met geloofsgenoten maar natuurlijk niet alleen met hen. Read More
  • Uitnodiging om te dwalen

    Weinigen bezoeken een begraafplaafs om te wandelen, terwijl het daarvoor vaak prachtige plaatsen zijn. Ik bezoek zelden een begraafplaats om er te wandelen. Het komt domweg niet in mij op. Maar dat is nou net wel waar het boek Over de groene zoden toe aanmoedigt. In het buitenland, op vakantie, is het niet zo vreemd om een begraafplaats te bezoeken. Maar ook in Nederland zijn ze de moeite waard, vanwege de bijzondere landschapsarchitectuur of flora. Dit boek geeft beschrijvingen van talloze begraafplaatsen in Nederland, van oude, in onbruik geraakte, tot nieuwe. De auteurs leren je heel wat over de geschiedenis van begraven in Nederland. Een interessant kerkhof om een kijkje te nemen, is de Joodse begraafplaats Zeeburg in Amsterdam. Deze plek raakte na de Tweede Wereldoorlog in verval, maar is nu gedeeltelijk hersteld. Het was een armenbegraafplaats: er liggen veel meer mensen begraven dan aan het aantal stenen te zien is. Nu is slechts een deel van de begraafplaats is gerestaureerd. Vanwege de drassigheid komen er diverse soorten vogels voor en is het een ecologisch waardevol gebied. Een ander boeiend voorbeeld de algemene begraafplaats van Veenhuizen. In de negentiende eeuw werden armen, wezen, weduwen en bedelaars naar dit dorp gestuurd voor heropvoeding. Zij liggen nu begraven op het rechterveld, waar geen grafmonument te bekennen is: de gemeente had geen geld over voor een grafsteen. Dit was ook in de rest van Nederland gebruikelijk, maar wat deze plek uniek maakt, is de omvang van deze armenbegraafplaats. Het contrast met de graven van de ambtenaren die de heropvoeding in goede banen moesten leiden, is groot. Het linkerveld kent een grote variëteit aan grafmonumenten, die laten zien hoeveel de betreffende ambtenaar verdiende. Over de groene zoden leert je de begraafplaats lezen als een 'sociale atlas' zoals Bartho Hendriks doet in zijn bijdrage over het Rooms-Katholiek Kerkhof te Zwolle. "Hoe lager de sociale status, des te verder werd men van de kapel begraven met als 'dieptepunt' de ongewijde aarde bij de muur naast de ingangspoort." De ongewijde aarde was bedoeld voor ongedoopte kinderen en zelfmoordenaars. De bijdragen van de verschillende auteurs maken Over de groene zoden een afwisselend boek. De ene schrijver maakt er meer een geschiedenisles van, de ander een sfeerschets, zoals Wim Cappers doet in zijn beschrijving van de R.-K. Begraafplaats Buitenveldert in Amsterdam. "De tegenstelling tussen rust en rumoer maakt het bijzondere karakter van deze begraafplaats hoorbaar." En Liesbeth Vermeulen heeft in haar bijdrage juist een kaartje met een mogelijke wandeltocht over De Nieuwe Noorder in Amsterdam opgenomen. Eerlijk gezegd had ik in het hele boek dit soort kaartjes verwacht, maar dat dat niet zo is, maakt de afwisseling des te groter. Het zal soms een uitdaging zijn om op zoek te gaan naar de plek die een schrijver beschrijft – een leuke uitdaging. Dit boek nodigt uit tot rustig dwalen over Nederlandse kerkhoven met wandeltips en praktische informatie. Het inspireert ook om zelf op ontdekkingstocht te gaan. Ik zal eraan denken, de volgende keer dat ik langs een begraafplaafs kom. Bartho Hendriksen & Liesbeth Vermeulen (red.). Over de groene zoden. Wandelen over de begraafplaatsen in Nederland. De Terebinth, 128 blz., € 10,95   Read More
  • Kippenvel in het godshuis

    Van Kerkennacht tot Musica Sacra – tijdens evenementen en festivals zoeken mensen hun 'kippenvelmomentje'. "We zitten in een belevingscultuur hè." Onder de Domtoren delen jonge mensen waxinelichtjes uit aan voorbijgangers. De Dom is open, zeggen ze erbij. Welkom. Sommige passanten nemen het lichtje in ontvangst en lopen ermee naar de monumentale kerk. Bij de ingang hangt een spandoek met de tekst Night of Light. Binnen markeren brandende lichtjes op de vloer een pad naar een groot kruis, dat dankzij een gerichte spot rood oplicht in de duistere kerk. Aan de voet van het kruis plaatsen mensen hun lichtje. Daarna zetten ze zich neer in een van de banken, vaak het hoofd licht geneigd naar boven. Of ze schuifelen de kerk weer uit. Ondertussen speelt een pianist stemmige muziek op de vleugel. Zo simpel kan het dus zijn. Een vrouw loopt de kerk uit en laat met een klein zuchtje weten dat ze het indrukwekkend vond. Wat haar aansprak? "De ongedwongenheid, de openheid." We zijn beland op de Kerkennacht van Utrecht, een ietwat misleidende term voor een avondvullend programma in twintig kerken in de Domstad. Ook op andere plekken in het land gooien kerken hun deuren open in het weekend waarin de langste dag van het jaar valt. Het misleidende schuilt in het feit dat bij het invallen van de echte duisternis, tegen elven, de Kerkennacht alweer voorbij is. Tour de Sjans Geïnspireerd door de grootste wielerronde ter wereld, die begin juli in Utrecht startte, hebben de kerken hun eigen Tour van de Ziel uitgezet. Met een proloog in de vorm van een Preek van de Leek en een Groot Utrechts Kerkdictee en – een dag later – een avond waarop de kerken hun deuren open zetten met muziek, kunst en speciale presentaties. En dus beklimmen we even later de toren van de middeleeuwse Buurkerk, achter een vrijwilliger van het klokkenluidersgilde aan. Er zijn vier andere belangstellenden. Suster Bertken zat hier ruim vijftig jaar als kluizenares opgesloten in haar cel, leren we. De mystica gaf haar naam aan de jongste klok: Bertken luidt mijn naam, mijn buur steeds toegewijd. We dachten dat we zelf ook mochten klokkenluiden, maar dat bleek een misverstand. "Kom op zeg." Als we weer beneden zijn, wachten er opnieuw vier bezoekers. Het is gaan regenen, ook dat nog. Op zoek naar wat meer spektakel besluiten we de Doopsgezinde Kerk te bezoeken, alwaar cabaret gaande moet zijn. Helaas, we zijn te vroeg. Ruim twintig mensen luisteren naar een blokfluitconcert. Als even later vroegbarokke sonates klinken, onder het motto Tour de Sjans, komen er meer mensen binnen. De sfeer wordt luchtig, jonge vrouwenstemmen zingen: "Laten we lekker naar buiten gaan en onze zorgen vergeten." Te gemakkelijk In de hal wacht Teije Bakker, voorzitter van de kerkenraad. Waarom de doopsgezinden meedoen? "Vanwege de openheid. Wij zijn een schuilkerk, je loopt er zo aan voorbij, zelfs mensen uit de buurt zijn er onbekend mee. Terwijl we hier al sinds 1773 zitten. Wij vinden het belangrijk dat mensen op hun eigen moment iets kunnen oppikken uit onze traditie. Als ze eenmaal in de ruimte van de kerk zijn, voelen ze zich snel opgenomen. Het gesprek komt daarna vanzelf wel." Ook in de poort van de oud-katholieke kerk staat een functionaris te wachten, herkenbaar aan het priesterboordje. Op de achtergrond klinkt trompetmuziek. Priester Bernd Wallet verzucht dat het eigenlijk "te gemakkelijk" is, die muziek. "Maar ja, we zijn kerk, geen muziektempel. We zeggen niet: hier heb je een podium, doe maar iets leuks. We willen uitdrukken dat schoonheid ons naar God leidt. Maar het is wel een zoektocht hoor. Straks komt er een dichter, dan zal het wel wat meer gaan schuren – want dat is eigenlijk de bedoeling." Net als het cabaret, zullen we ook de dichter mislopen – dat is het nadeel van dergelijke programma's, je mist altijd het meeste –, want we willen naar de Nicolaikerk. Daar luisteren zo'n veertig mensen in een nagenoeg donkere kerk naar sopraan Paulien van der Werff die liederen van Hildegard von Bingen zingt. De devote sfeer wordt slechts verstoord als enkelen, bedremmeld haast, onder het concert de kerk binnen schuiven. Ze voelen: hier gebeurt iets. Buiten is het laatste licht van de langste dag nog net zichtbaar. Kippenvelmomentje Werend Griffioen, een van de drijvende krachten achter de Utrechtse Kerkennacht, is een paar dagen later pas bijgekomen van alle inspanning. Er zaten zeker 'toppertjes' in het programma en mensen hebben ervan genoten, maar het klopt dat de belangstelling wat tegenviel. Een schatting is lastig, misschien 2000 bezoekers? Er zijn in de Domstad, zeker in deze zomer, nu eenmaal veel concurrerende activiteiten. Uit eerder onderzoek blijkt dat de helft van de Kerkennachtbezoekers zelden een kerk van binnen ziet. Griffioen: "Om aantrekkelijk te zijn, moet je bijzondere dingen uithalen. Een programma as usual met een koortje en een rondleiding, is niet bijzonder genoeg. Er moet echt wat te beleven zijn. We zitten in een belevingscultuur, hè." Een van de organisatoren van de Kerkennacht in Amersfoort, predikant Alke Liebich, verwoordde dat verlangen naar bijzondere ervaringen vooraf als volgt: "Ik hoop dat mensen iets moois ervaren, dat ze misschien een kippenvelmoment hebben, dat ze eventjes opgetild worden." Op veel plekken in het land proberen kerken zo de cultuur op te zoeken en die te verbinden met religie en spiritualiteit. De ene keer ligt daarbij de nadruk meer op de kunsten (onder meer Feest van de Geest, Keiland), de andere keer meer op het religieus-cultureel erfgoed (Terug naar het Begin, Waterland-Kerkenland). Muziek, theater, cabaret en viering zijn onderdelen die vaak terugkeren in de programma's. Liefst horen daar bekende namen bij; dat vergroot de kans op succes. Zo had het festival Terug naar het Begin in mei onder anderen acteur Hakim, filosoof Coen Simon, Martin Simek, zangeres Nynke Laverman, schrijver Toon Tellegen en dichter Marjoleine de Vos weten te verleiden tot optredens in de oude kerken van Appingedam en omstreken. Ruim 1200 mensen kwamen erop af. De organisatie jubelde na afloop dat "het uitverkochte festival de regio op de kaart heeft gezet". Read More
  • Zomers inzicht

    "Hoe vervelend je situatie ook is, er zijn heel veel mensen op de wereld wier gebeden verhoord zouden lijken als ze met je konden ruilen." Dat zegt de Amerikaanse neurowetenschapper en filosoof Sam Harris. De wereld is verrast over 's mans recente 'bekering'. Ontpopte hij zich ooit als fel atheïst in boeken als The end of faith, tegenwoordig heeft hij het zachte kronkelpad van de spiritualiteit ontdekt. Zelf is hij daar nuchter over: "Spiritualiteit gaat over de aard van het menselijk bewustzijn. Dat is gekoppeld aan wetenschap: je kunt er immers onderzoek naar doen. Religie gaat echter verder en doet alsof ze kennis bezit over de aard van de kosmos of het ontstaan van het leven." Interessant dat deze wetenschapper door middel van meditatie op het spoor gekomen is van het onderzoek naar bewustzijn. Als alle gedachten en gevoelens er mogen zijn en niet worden onderdrukt of weggehoond, blijken ze van zeer tijdelijke aard. Wat overblijft is puur gewaarzijn en dat kan ons intens gelukkig maken. Dat ervaart de neurowetenschapper inmiddels aan den lijve. Ik vind zijn pad intrigerend. De weg naar het meditatiekussen is overigens eindeloos lang, zo weet ik uit ervaring. Het vraagt elke dag weer om een keuze. Maar de beloning van het 'zitten' blijft niet uit, al komt die in fasen. Zo ben ik intussen aardig bevrijd van mijn eigen schreeuwlijke stemmen. Maar nu begint het me op te vallen dat het niet meevalt om ook het oordeel van de tetterende buitenwereld uit te zetten. "Waar ga je heen?", vroeg iedereen als ik zei dat ik wel vier weken vakantie had. Deed ik iets verkeerd? Ben ik een saaie muurbloem? Ik ging nergens heen en het was verrukkelijk. Zo heb ik mijn broers in die maand heerlijk uitgebreid kunnen spreken. Toen ik tegen hen zei dat de wereld denkt dat zij met hun gezin gelukkig zijn en ik in mijn stokoude vissershut zielig, moesten ze lachen. Ze weten wel beter... Raar dat die stem van de buitenwereld zich nog zo in m'n hoofdkantoor doet gelden. En dat ik dan vooral de negatieve boodschappen hoor. Terwijl ik toch ook naar de krachtige stem van mijn vader zou kunnen luisteren, die altijd zegt: "Tel uw zegeningen." En daar in één adem aan toevoegt: "Die zijn niet te tellen." Het is nog maar een half jaar geleden dat hij zijn oudste zoon heeft verloren. Read More
  • NIEUWE VOLZIN-SPECIAL: KWETSBAAR BESTAAN

    'Mensen, hun dagen zijn als het gras, zij bloeien als bloemen in het open veld; dan waait de wind, en ze zijn verdwenen en niemand weet waar ze hebben gestaan', zegt de dichter van Psalm 103. De psalmist verwoordt een waarheid waar we in onze samenleving maar moeilijk raad mee weten. Onze samenleving hecht grote waarde aan vitaliteit en gezondheid, aan zelfstandigheid en mondigheid. De nieuwe special van Volzin belicht een andere, diepere waarheid: het menselijk bestaan is kwetsbaar. Agnes Grond schrijft in haar essay: "Ieders huid is teer als de mijne, ieders ziel even raakbaar. Dat besef zou de wereld een stuk vriendelijker kunnen maken." Wie eigen en andermans kwetsbaarheid onder ogen ziet, erkent daarmee dat vitaliteit en gezondheid, zelfstandigheid en mondigheid weliswaar waarden zijn, maar niet de hoogste waarden. Veel zogeheten psychische aandoeningen – burn-out bijvoorbeeld, een 'ziekte' die momenteel massaal om zich heengrijpt – zijn volgens psycholoog Trudy Dehue zelfs het gevolg van het feit dat in onze samenleving falen en verdriet kennelijk niet mogen bestaan. Niet gezondheid, maar het vermogen verbindingen aan te gaan, bepaalt je levensgeluk, zegt Jacqueline Kool vanuit haar eigen ervaring als 'mens met een beperking'. Verbinding met jezelf, met elkaar, met de natuur staan ook op de door Volzin bezochte zorgboerderij Op Aarde in hoog aanzien. De Brielse 'zorgboeren' voeren als motto: 'zaai, zorg en zin'. De nieuwe Volzin verschijnt vrijdag 31 augustus. Als u geen abonnee bent, kunt u hier het nummer los bestellen. Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6

Doorzoek de website

opinieprijs banner

Social media

FacebookTwitterLinkedIn

Agenda